Οι άγνωστοι οπλαρχηγοί του 1821

Οι λεβέντες καπεταναίοι του εθνικοαπελευθερωτικού μας αγώνα προσέφεραν τεράστιες υπηρεσίες στο έθνος, δίνοντας ό,τι είχαν και δεν είχαν για την έναρξη, την εδραίωση και την επικράτηση της εξέγερσης, ακόμα και τις ίδιες τις ζωές τους.

Εξέχουσες φυσιογνωμίες από καπετανάτα, βιλαέτια και αρματολίκια ζώστηκαν τα όπλα και ύψωσαν τα λάβαρα του πολέμου ως οπλαρχηγοί τρομακτικοί της Ελληνικής Επανάστασης.

Ο ασίγαστος αγώνας πολλών δεν είναι όμως σήμερα γνωστός, καθώς φαίνεται πως υποχώρησαν κάτω από το βάρος των τρανών ονομάτων του εθνικού μας ξεσηκωμού: Αναγνωσταράς, Ανδρούτσος, Διάκος, Ζαΐμης, Κανάρης, Καραϊσκάκης, Κολοκοτρώνης, Κριεζής, Κριεζώτης, Μακρυγιάννης, Μαυρογένους, Μπότσαρης, Μπουμπουλίνα, Μιαούλης, Πετρόμπεης, Νικηταράς, Παπανικολής, Παπαφλέσσας, Πλαπούτας και τόσοι ακόμα έκλεψαν όλη τη δόξα γινόμενοι θρύλοι από τις σελίδες των απομνημονευματογράφων.

Παρά ταύτα, οι θυσίες όλων των υπολοίπων όχι μόνο έπιασαν τόπο, αλλά απαθανατίστηκαν με χρυσά γράμματα στις συνειδήσεις των συμπολιτών τους ως οι κύριοι μοχλοί της ελληνικής εθνεγερσίας.

Κι αν σήμερα η διαφύλαξη της ιστορικής μας μνήμης είναι απόλυτη αναγκαιότητα, ας βαδίσουμε στα μονοπάτια των ηρώων μνημονεύοντας μια χούφτα μόνο από τους λιγότερο γνωστούς οπλαρχηγούς του 1821 που αγωνίστηκαν με σθένος και αυτοθυσία για την ελευθερία της πατρίδας μας…

Λάμπρος Βέικος (;-1827)

Ο σουλιώτης οπλαρχηγός, γιος του Βέικου Ζορμπά, πήρε ενεργό μέρος στον αγώνα των Ρουµελιωτών μετά την πτώση και τον θάνατο του Αλή Πασά. Γνωστός για την ανδρεία και την τόλμη του, ενίσχυσε με τους 3.000 Ρουμελιώτες του την άμυνα του Μεσολογγίου και αρνήθηκε τις προτάσεις του Κιουταχή να μεσολαβήσει για σύναψη συμφωνίας µε τους πολιορκημένους. Μετά την Έξοδο, συμμετείχε στις επιχειρήσεις της Αττικής, δίνοντας τελικά τη ζωή του για τον αγώνα στη Μάχη του Ανάλατου το 1827.

Το νεοσύστατο ελληνικό κράτος για να τιμήσει τη μνήμη του έδωσε στη φαμίλια του εκτάσεις γης στην περιοχή του σημερινού Άλσους Βεΐκου στον αθηναϊκό δήμο του Γαλατσίου…

Ιωάννης Γκούρας (1791-1826)

Με το που ξέσπασε η επανάσταση, ο οπλαρχηγός της Στερεάς Ελλάδας και Φιλικός Γκούρας στρατολόγησε 700 λεβέντες από την Παρνασσίδα και μαζί µε τον Πανουργιά και κάποιους γαλαξιδιώτες καπεταναίους κατέλαβαν στις 27 Μαρτίου τα Σάλωνα (τη σημερινή Άμφισσα). Κατόπιν πολέμησε στο πλευρό του Ανδρούτσου στο Χάνι της Γραβιάς (8 Mαΐου 1821), μετά στη Μάχη των Βασιλικών και συμμετείχε στη συνέλευση των Σαλώνων, υπογράφοντας τη σχετική διάταξη της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδος.

Ο Γκούρας διακρίθηκε ιδιαίτερα για τη στρατηγική ικανότητα και την ανδρεία του, κάτι που θα τον φέρει το 1825 γενικό οπλαρχηγό της Ανατολικής Στερεάς, όπου θα εμπλακεί ενεργά στον εμφύλιο που ξέσπασε και θα έχει ενεργό ρόλο στη δολοφονία του Ανδρούτσου. Ο γενναίος οπλαρχηγός σκοτώθηκε τον Οκτώβριο του 1826 υπερασπιζόμενος την Ακρόπολη από τα στρατεύματα του Κιουταχή…

Αγγελής Γοβιός ή Γοβγίνας (1780-1822)

Ο Αγγελής Γοβιός ή Γοβγίνας (πραγματικό επίθετο Τζουτζάς η Τζοτζάς) ήταν οπλαρχηγός της Εύβοιας που κράτησε άσβεστη τη φλόγα της επανάστασης στην Εύβοια. Προσωπικός φίλος του Ανδρούτσου και ξακουστός για το θάρρος του, ο Γοβιός πολέμησε με γενναιότητα στο Χάνι της Γραβιάς και έδρασε σε όλη την Εύβοια ως γενικός αρχηγός των επαναστατικών σωμάτων της περιοχής. Στις 15 Ιουνίου 1821 αντιμετώπισε τον Ομέρ Βρυώνη στα Βρυσάκια αναγκάζοντάς τον να αποσυρθεί.

Ο θρυλικός οπλαρχηγός και εκ των πρωταγωνιστών της εθνεγερσίας μας σκοτώθηκε σε ενέδρα των Τούρκων στις 28 Μαρτίου 1822, πλάι στον αδερφό του Αναγνώστη.

Ενδεικτικό της σημαντικότητάς του για την επανάσταση στην Εύβοια είναι το δημοτικό τραγούδι που ήταν άλλοτε στα στόματα όλων: «Για σένα, μωρ’ Αγγελή, κλαίει το Γριπονήσι / που χάθηκες κατακαμπής με όλο το γιουρούσι. / Εσύ δεν επολέμαγες μες στης Γραβιάς το χάνι / μ’ οχτώ χιλιάδες Γκέκηδες και βγήκες παλικάρι; / Μα οι Μπαλαλαίοι τα σκυλιά σούφαγαν το κεφάλι. / Σε κλαίει ούλ’ η Ρούμελη τ’ ήσουνα παλικάρι».

Ιωάννης Δυοβουνιώτης (1757-1831)

Ο Ιωάννης Ξήκης, που έμεινε γνωστός ως Δυοβουνιώτης (από το τοπωνύμιο της καταγωγής του), ήταν αρματολός της Λοκρίδας και Φιλικός, παίρνοντας μέρος στον αγώνα από τις πρώτες στιγμές. Με το που ήχησαν οι σάλπιγγες του πολέμου, απελευθέρωσε την Μπουδουνίτσα (13 Απριλίου 1821) και συνεργάστηκε κατόπιν µε τον Αθανάσιο Διάκο σε κοινές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Δικής του έμπνευσης ήταν εξάλλου το σχέδιο άμυνας στη Μάχη των Βασιλικών (25 Αυγούστου 1821), που οδήγησε στην αναχαίτιση της στρατιάς του Μπεϊράν Πασά και την εμφατική νίκη των Ελλήνων.

Ο μεγάλος οπλαρχηγός της Στερεάς, πραγματικό φόβητρο για τους Τούρκους, ήταν ένας από τους γνησιότερους ήρωες της επανάστασης, πολεμώντας ασταμάτητα και παίρνοντας μέρος σε όλες τις μάχες μέσα και έξω από τα όρια της Ρούμελης, χωρίς ποτέ να εμπλακεί στις πολιτικές ίντριγκες του καιρού του. Του απονεμήθηκε τιμητικά ο βαθμός του στρατηγού…

Tσάµης Καρατάσος (1798-1861)

Ο γιος του αρματολού της Μακεδονίας, Αναστάσιου Καρατάσου, έπιασε τα όπλα το 1822 δρώντας κατά την επανάσταση της Βέροιας. Ο σπουδαιότερος οπλαρχηγός της Μακεδονίας κατέφυγε μετά στην Εύβοια και τις Σποράδες, συνεχίζοντας τον πόλεμο της ανεξαρτησίας, πριν περάσει τον Αύγουστο του 1828 στην Ανατολική Στερεά αγωνιζόμενος για την αποκατάσταση της ελληνικής κυριαρχίας.

Η πλούσια επαναστατική του δράση θα του φέρει τον βαθμό του αρχιστράτηγου της Μακεδονίας στο απελευθερωτικό κίνημα της Χαλκιδικής τον Απρίλιο του 1854. Με την εγκαθίδρυση της βασιλείας, έγινε υπασπιστής του Όθωνα…

Μιχάλης Κόρακας (1797-1882)

Αν εξαιρέσουμε τον επαναστάτη Ιωάννη Δασκαλογιάννη, δύσκολα θα βρεθεί σημαντικότερος οπλαρχηγός στην Κρήτη από τον Κόρακα, ο οποίος άπλωσε την επαναστατική του δράση σε όλη την Ελλάδα πολεμώντας κυριολεκτικά μέχρι τα βαθιά του γεράματα. Από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η επανάσταση στο νησί (Μάιος 1821), ο Κόρακας έπιασε τα όπλα για να αναδειχθεί σε έναν από τους σπουδαιότερους ηγέτες της Μεγάλης Κρητικής Επανάστασης, αν και δεν περιόρισε τη δράση του στο νησί, πολεμώντας ακόμα και τον Κιουταχή στην Αττική.

Ο «Γέρος», όπως ήταν το παρατσούκλι του, ξεκίνησε τη δράση του ως αρματολός και έκανε έναν τέτοιον πόλεμο στην Κρήτη που θα τον έκανε γνωστό απ’ άκρη σ’ άκρη στο νησί. Ήταν τόσο ταγμένος στρατιώτης στα ιδανικά του εθνικοαπελευθερωτικού μας αγώνα που όταν το 1825 φάνηκε ότι η επανάσταση στο νησί είχε καταπνιγεί, πέρασε στην ηπειρωτική Ελλάδα συνεχίζοντας τη μάχη στην Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα, πολεμώντας δίπλα στον Καραϊσκάκη στη Μάχη της Ακρόπολης.

Μετά γύρισε στην Κρήτη για να συνεχίσει τον άσβεστο αγώνα του, όντας τώρα πειρατής για να χτυπά τους Τούρκους στο Αιγαίο! Όταν η ελληνική κυβέρνηση του προσέφερε τιμητικά τον βαθμό του λοχαγού, εκείνος αρνήθηκε, λέγοντας ότι δεν έδωσε μάχες για να πάρει ανταλλάγματα. Ο Κόρακας πολεμούσε καθ’ όλη τη διάρκεια του βίου του, παίρνοντας μέρος μέχρι και στη μεγάλη κρητική επανάσταση του 1866-69 ως γενικός αρχηγός των 12 ανατολικών επαρχιών. Παρά το προχωρημένο της ηλικίας του, συμμετείχε σε δεκάδες μάχες σε όλη την ανατολική Κρήτη προλαβαίνοντας να ρίξει άλλη μια ντουφεκιά στην επανάσταση του 1878 (παρά το γεγονός ότι είχε ήδη υπερβεί το 80ό έτος της ηλικίας του)…

Μιχάλης Κουρµούλης (1765-1824)

Ο μουσουλμάνος αξιωματικός του τουρκικού στρατού Χουσεΐν Μπέης στην προεπαναστατική κρητική περίοδο μετατράπηκε σε παθιασμένο οπλαρχηγό του 1821 εξυπηρετώντας ως κρυπτοχριστιανός τα συμφέροντα των Ελλήνων. Ο Κουρμούλης πρωτοστάτησε στον ξεσηκωμό της Κρήτης και το 1823, ως υπαρχηγός του ελληνικού στρατού, αντιστάθηκε στις επιδρομές του Χουσεΐν Πασά. Μετά την υποταγή της Κρήτης, ακολούθησε τον Τοµπάζη στην Ύδρα.

Ο μεσσαρίτης αγάς Χουσεΐν Κουρμούλης, μια από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες των επαναστατικών χρόνων που σέβονταν μουσουλμάνοι και χριστιανοί, μετατράπηκε από άρχοντας των κατακτητών σε έναν από τους πρώτους κρήτες Φιλικούς και σημαντικό οπλαρχηγό στη συνέχεια, πολεμώντας ασίγαστα μέχρι το 1824, όταν έπεσε κυνηγημένος από τους Τούρκους. Τον αγώνα που κήρυξε συνέχισαν τα μέλη της ευρύτερης οικογένειας Κουρμούλη…

Βασίλειος Μαυροβουνιώτης (1795-1847)

Ο μαυροβούνιος οπλαρχηγός του 1821, Βάσος Μαυροβουνιώτης, και στρατιωτικός κατόπιν της οθωνικής περιόδου καθιερώθηκε ως ηγετικό στέλεχος του αγώνα στην Εύβοια, υψώνοντας τον Αύγουστο του 1821 το επαναστατικό λάβαρο στην Κάρυστο και πολεμώντας σε όλες τις μεγάλες μάχες (Στύρα, Βρυσάκια, Πολιτικά, Βάθεια). Ο χίλιαρχος του Καραϊσκάκη στην Αττική ανέλαβε ως στρατηγός τη φύλαξη της Ύδρας το 1824 και το 1825 πήρε μέρος στον πόλεμο κατά του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο.

Ο Έλληνας από την Ιλλυρία συμμετείχε το 1826 στην αποτυχημένη Εκστρατεία της Βηρυτού, φορώντας ως το τέλος της ζωής του τη φορεσιά των οπλαρχηγών. Ο Μαυροβουνιώτης νίκησε τους Τούρκους στη Φοντάνα, στο Θριάσιο Πεδίο και στο Μαρτίνο το 1829. Συνολικά έλαβε μέρος σε περισσότερες από 36 μάχες, όπου διακρίθηκε για τη γενναιότητα και τη στρατιωτική του διάνοια…

Μητροπέτροβας (1745-1838)

Ο κλεφτοκαπετάνιος και αγωνιστής Μήτρος Πέτροβας, γνωστότερος ως Μητροπέτροβας, ήταν μεσσήνιος οπλαρχηγός και ένας από τους ηγέτες των αντικυβερνητικών εξεγέρσεων αργότερα κατά τη διάρκεια της βαυαρικής αντιβασιλείας. Ως οπλαρχηγός ανέπτυξε από νωρίς αντιοθωμανική δραστηριότητα πολεμώντας ήδη από τα Ορλοφικά (1770) και προετοιμάζοντας κατόπιν την επανάσταση στη Μεσσηνία, τασσόμενος στο πλευρό του Κολοκοτρώνη (του οποίου ήταν κηδεμόνας ο Μητροπέτροβας, που ανέλαβε τον νεαρό Θεόδωρο μετά τον θάνατο του πατέρα του Κωνσταντίνου). Συμμετείχε στη Μάχη του Βαλτετσίου, στις επιχειρήσεις της Αρκαδίας, την άλωση της Τριπολιτσάς και πήρε μέρος στην αναχαίτιση του Δράμαλη, αναδεικνυόμενος για την προσφορά του στον αγώνα σε χίλιαρχο το 1823.

Τον Μάιο του 1825 πήρε μέρος ως στρατηγός στις επιχειρήσεις εναντίον του Ιμπραήμ, αν και αργότερα καταδικάστηκε σε θάνατο για την εξέγερση κατά της βαυαρικής αντιβασιλείας, ποινή που δεν εκτελέστηκε ωστόσο λόγω της συνεισφοράς του στην ελληνική επανάσταση. Ο Μητροπέτροβας ήταν όχι μόνο ένας από τους γενναιότερους οπλαρχηγούς, αλλά και ο πιο συνετός στρατηγός του αγώνα, αφοσιωμένος μέχρι θανάτου στον μαθητή του Κολοκοτρώνη.

Γεωργάκης Ολύµπιος (1772-1821)

Ο οπλαρχηγός και Φιλικός (ένας από τους «Δώδεκα Αποστόλους» της) ήταν ένας από τους πιο άξιους και στενούς συνεργάτες του Αλέξανδρου Υψηλάντη κατά τον Αγώνα στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Ο καπετάνιος του αρµατολικίου του Ολύµπου που διακρίθηκε στον ρωσοτουρκικό πόλεμο τέθηκε επικεφαλής της έναρξης του αγώνα στο Βουκουρέστι, διαδραματίζοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στην οργάνωση και τη διεξαγωγή των πρώτων επιχειρήσεων.

Ο Ολύμπιος, συνεχίζοντας τον πόλεμο κατά της Υψηλής Πύλης, κατέφυγε µε τον Ιωάννη Φαρµάκη στη Μονή του Σέκου, όπου και εγκλωβίστηκαν. Αποκομμένος και µε λιγοστούς συντρόφους στο πλευρό του, πυροβόλησε ένα βαρέλι γεμάτο µε πυρίτιδα και ανατινάχθηκε μαζί µε τον εχθρό για να μην πέσει σε τουρκικά χέρια…

Αντώνης Οικονόµου (1785-1821)

Ο Φιλικός και πρωτεργάτης της επαναστατικής δράσης στην Ύδρα ήταν ένας έμπορος που δρούσε στην Πόλη, όταν παράτησε τα πάντα για να κηρύξει τον αγώνα στο νησί του. Υψώνοντας το λάβαρο της επανάστασης τη νύχτα της 27ης Μαρτίου 1821, αιφνιδίασε τους αριστοκράτες, τους καραβοκύρηδες και τους προκρίτους του νησιού, καταλαμβάνοντας την καγκελαρία και αναλαμβάνοντας έτσι την πολιτική και στρατιωτική διοίκηση της Ύδρας.

Οι προεστοί, που ξαφνιάστηκαν από την εξέλιξη αυτή, αναγκάστηκαν να αναγνωρίσουν τη εξουσία του και κάτω από τη λαϊκή πίεση να συνδράμουν χρηματικά στον εξοπλισμό του στόλου. Κι αυτό είναι που πιστώνεται στον υδραίο πλοίαρχο και πρωτεργάτη της λαϊκής εξέγερσης στο νησί: η κάμψη των αντιρρήσεων των προκρίτων και η αναγκαστική συμμετοχή όλου του νησιού στην Επανάσταση του 1821!

Η προσπάθεια του Οικονόµου να αποκηρύξει την πειρατεία και να επιβάλει τους διεθνείς κανόνες δικαίου για ισόποση διανομή της λείας από τη σύλληψη των εχθρικών πλοίων προκάλεσε όμως τέτοιες αντιδράσεις που τα πληρώματα τον εγκατέλειψαν και τρεις πλοίαρχοι όρμησαν εναντίον του. Δολοφονήθηκε τελικά στις 16 Δεκεμβρίου 1821 από στρατιωτική δύναμη που στάλθηκε να τον συλλάβει, αν και η παρακαταθήκη του στον αγώνα είχε ήδη εξασφαλιστεί: παρά τον ενάµιση μήνα που διάρκεσε η εξουσία του, η προσφορά του στην επανάσταση ήταν σημαντική, καθώς όπως παρατηρεί ο Τρικούπης: «µε την τόλμη του ανυψώθηκε υπεράνω της παντοδύναμης αριστοκρατίας και οδήγησε το λαό στον αγώνα της ελευθερίας και της δόξας».

Πανουργιάς Πανουργιάς (1759-1834)

Ο αρματολός από τα 16 του χρόνια Δημήτριος Ξηρός (Πανουργιάς) πολέμησε στα Ορλοφικά, μυήθηκε νωρίς νωρίς στη Φιλική Εταιρεία και κάτω από τις εντολές της πολέμησε µε τον Ανδρούτσο, τον ∆ιάκο και τον ∆υοβουνιώτη στην Άμφισσα, τη Γραβιά, τα Βασιλικά κ.λπ. Γενναίος, ακούραστος και αγνός πατριώτης, έπαιξε πάντα ρόλο ενωτικό στην έξαρση των παθών. Ο ξακουστός οπλαρχηγός της Άμφισσας (Σάλωνα) ηγήθηκε των οπλαρχηγών σε πολλές μάχες και αποθεώθηκε στην Αλαμάνα και το Χάνι της Γραβιάς.

Από τον αγώνα ο παθιασμένος αυτός αγωνιστής αποσύρθηκε μόνο λόγω γήρατος, αν και φρόντισε να αφήσει τον γιο του διάδοχο στην αρχηγία του σώματός του. Μετά το τέλος της επανάστασης, ο άδολος Πανουργιάς αποσύρθηκε στην Άμφισσα, όπου και πέθανε ως ένας από τους πρώτους και πλέον αξιοσέβαστους ήρωες του αγώνα…

Γιαννάκης Ράγκος (1790-1870 )

Ως ένας από τους κυριότερους οπλαρχηγούς της Δυτικής Στερεάς, ο Ιωάννης Ράγκος ξεκίνησε τη δράση του ως αρματολός, πρωτοστατώντας στις πρώτες φάσεις της επανάστασης (1821-1825) σε σωρεία µαχών στην Αιτωλοακαρνανία και την Ήπειρο, αλλά και στην Πελοπόννησο εναντίον του Ιμπραήμ. Την επαναστατική του δράση την ξεκίνησε μάλιστα με ένα τέχνασμα: όταν ο Αλή Πασάς εξόργισε τον σουλτάνο το 1820, ο Φιλικός Ράγκος ξεκίνησε εκστρατεία προσποιούμενος ότι προστρέχει σε ενίσχυση του πολιορκημένου Αλή!

Γι’ αυτό και όταν ξέσπασε η επανάσταση το σώμα του Ράγκου ήταν ένα από τα πιο ετοιμοπόλεμα. Ο ίδιος διέθετε μάλιστα την ικανότητα να αποφεύγει και τις ελληνικές περιπέτειες, αλλάζοντας συνεχώς στρατόπεδα και επιδεικνύοντας μια απίστευτη προσαρμοστικότητα προσεταιριζόμενος τον ισχυρότερο κάθε φορά πολιτικό. Το 1822 θα τον βρει γενικό αρχηγό στην εκστρατεία της Θεσσαλίας και συμπολεμιστή του Καραϊσκάκη, ενώ την επόμενη χρονιά ως στρατηγός θα αναλάβει την καταδίωξη του αποστάτη πια Καραϊσκάκη για λογαριασμό της κυβέρνησης!

Παρά το γεγονός ότι ενήργησε συχνά με γνώμονα τα προσωπικά του συμφέροντα, η προσφορά του στον αγώνα ήταν αναντίρρητη (όπως, για παράδειγμα, ότι έσωσε το Μεσολόγγι το 1824 από τον Ομέρ Πασά), γι’ αυτό και του παραχωρήθηκε το πασαλίκι των Αγράφων…

Νικόλαος Στορνάρης ή Στουρνάρης (1775-1826)

Ο αρματολός, Φιλικός και οπλαρχηγός της Αιτωλοακαρνανίας, μέλος μιας από τις πιο ισχυρές αρµατολικές οικογένειες της ∆υτικής Στερεάς, κήρυξε τον Ιούλιο του 1821 την επανάσταση στην Πόρτα, την Πρέβεντα και την Καλαµπάκα ως επικεφαλής των τοπικών οπλαρχηγών. Σύντομα θα έχει στα χέρια του τον έλεγχο όλης της περιοχής και μετά θα πάει στο Μεσολόγγι (1823) παίρνοντας μέρος στη συνέλευση των οπλαρχηγών της Δυτικής Στερεάς.

Ο Στουρνάρης συμμετείχε ενεργά στην επανάσταση του Ασπροποτάμου και πολέμησε με γενναιότητα στη Στερεά και την Πελοπόννησο στο πλευρό του Καραϊσκάκη, κάνοντας το αρματολίκι του στον Ασπροπόταμο θρυλικότατο. Όταν ο Κιουταχής βάδισε κατά του Μεσολογγίου, ο ονομαστός για τον πατριωτισμό και την ανδρεία του Στουρνάρης ανέλαβε την αρχηγία της υπεράσπισης του. Ως αρχηγός του φρουράς της πόλης, παρέμεινε στο Μεσολόγγι καθ’ όλη τη διάρκεια της δεύτερης πολιορκίας του και έπεσε ηρωικά κατά τη μεγάλη έξοδο.

Ασημάκης Φωτήλας (1761-1835)

Ο πρόκριτος των Καλαβρύτων, Φιλικός και ένας από τους πλέον εξέχοντες πελοποννήσιους αρχηγούς της Ελληνικής Επανάστασης υποστήριξε ενεργά το ξέσπασμα της εξέγερσης από την πρώτη κιόλας στιγμή, τονίζοντας στην Αγία Λαύρα τον Μάρτιο του 1821 σε κλήρο και αριστοκρατία τους κινδύνους από οποιαδήποτε αναβολή του αγώνα. Κι έτσι πήρε μέρος στην πρώτη σοβαρή πολεμική επιχείρηση του αγώνα στα Καλάβρυτα, ως ένας από τους πρώτους οπλαρχηγούς, γενικεύοντας τη φλόγα του εθνικοαπελευθερωτικού μας αγώνα.

Ο πληρεξούσιος της Α’ Εθνοσυνέλευσης της Επιδαύρου και αντιπρόεδρος της Πελοποννησιακής Γερουσίας ήταν ένας φωτισμένος και μετριοπαθής πολιτικός που έλαμψε και στον εμφύλιο, όπου και παραιτήθηκε από τα καθήκοντά του καθώς αρνήθηκε να προβεί σε διώξεις αντικυβερνητικών. Παρά την πικρία του και την οριστική απόσυρσή του από το πολιτικό σκηνικό (1825), δεν έπαψε ποτέ να ενισχύει ηθικά και υλικά την επανάσταση, γι’ αυτό και εκλεγόταν συνεχώς πληρεξούσιος στις Εθνοσυνελεύσεις…

Χριστόδουλος Χατζηπέτρου ή Χατζηπέτρος (1799-1869)

Ο τρικαλινός Φιλικός και οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης, και κατόπιν στρατιωτικός της οθωνικής περιόδου, πρωτοστάτησε το 1821 στην εξέγερση στην Καλαµπάκα και τον Ασπροπόταµο. Κατόπιν έδρασε στη Θεσσαλία και τη Στερεά και το 1825 προσέφερε τις υπηρεσίες του στο Μεσολόγγι ως την ηρωική έξοδο. Η ακούραστη δράση του θα τον φέρει κατόπιν στην κεντρική Στερεά και την Αττική.

Η δράση του δεν θα σταματούσε όμως εδώ, καθώς κατά την εξέγερση των αλυτρώτων το 1854 τέθηκε για άλλη μια φορά επικεφαλής των επαναστατών της Θεσσαλίας. Ο Χατζηπέτρος υπήρξε μια ιδιαίτερη περίπτωση οπλαρχηγού καθώς δεν προήλθε από τις τάξεις των κλεφτών, αλλά από μια εύπορη οικογένεια προκρίτων εκτός Πελοποννήσου και Στερεάς Ελλάδας. Διακρίθηκε ιδιαίτερα για τη γενναιότητα και τη νομιμότητα που επέδειξε και ποτέ δεν πήρε μέρος σε εξεγέρσεις και στάσεις. Απολάμβανε μεγάλου κύρους και αναγνώρισης από όλες τις πολιτικές παρατάξεις και φατρίες για την ακεραιότητα και την αφιλοκερδία του, ενώ είχε κερδίσει και τον σεβασμό όλων των σημαντικών οπλαρχηγών της εποχής του, που κατά κανόνα υποτιμούσαν τους προκρίτους για τις πολεμικές τους επιδόσεις.

Όσο για το σώμα των στρατιωτών που διοικούσε, το συντηρούσε αποκλειστικά με δικές του οικονομικές θυσίες, που ανήλθαν σε περισσότερο από 1 εκατομμύριο γρόσια, ποσό αστρονομικό για την εποχή. Μαθητής του Καραΐσκάκη, ο Χριστόδουλος Χατζηπέτρος ανήκει αυτοδικαίως στο πάνθεο των ηρώων της Επανάστασης του 1821…

Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr/2016/03/1821_26.html#ixzz440MgP9EO

Πώς να θωρακίσετε το παιδί σας απέναντι στο σχολικό εκφοβισμό

Ο (σχολικός) εκφοβισμός είναι μια ανεπιθύμητη, επιθετική συμπεριφορά κατά την οποία ένα παιδί ή έφηβος χρησιμοποιεί τη μεγαλύτερη δύναμη ή εξουσία που θεωρεί ότι έχει (πραγματική ή υποτιθέμενη) σε σωματικό επίπεδο ή σε πρόσβαση «ευαίσθητων» προσωπικών δεδομένων ή σε δημοτικότητα, για να ασκήσει έλεγχο ή να βλάψει άλλα παιδιά.

Μπορεί να διαδίδει φήμες, να χλευάζει, να ταπεινώνει, να επιτίθεται σωματικά κοκ. Ουσιαστικά, ο εκφοβισμός είναι μια κατάχρηση εξουσίας.

Γιατί ένα νεαρό άτομο ασκεί σχολικό εκφοβισμό;

Επειδή του δίνει ισχύ. Αυτό μπορεί να είναι πολύ επιθυμητό και δύσκολο να του αντισταθεί, για ένα παιδί ή έφηβο που συχνά αισθάνεται ανίσχυρο στη ζωή του. Ή επειδή υποφέρει μέσα του και η επιθετική συμπεριφορά τον κάνει να νιώθει λίγο καλύτερα για ένα σύντομο χρονικό διάστημα. Σε πολλές περιπτώσεις, κάποιος έχει ταπεινώσει, απειλήσει ή βλάψει τον ίδιο, πράγμα που τον κάνει να θέλει να ταπεινώσει, να απειλήσει ή να βλάψει κάποιον άλλο.

Πως μπορώ να προστατεύσω το παιδί μου απέναντι στον εκφοβισμό;

Ως γονείς, δεν μπορείτε να θωρακίσετε απόλυτα το παιδί σας απέναντι στον εκφοβισμό. Υπάρχουν πάντα άνθρωποι που πληγώνουν τους άλλους και το παιδί σας κάποιες φορές θα διασταυρωθεί μ’ αυτούς. Επίσης όλα τα παιδιά θέλουν να περνάει το δικό τους, οπότε μερικές φορές θα κάνουν κατάχρηση εξουσίας. Αυτό είναι φυσιολογικό αναπτυξιακά και βραχύβιο, σε ένα πλαίσιο όπου παράλληλα αναπτύσσουν ενσυναίσθηση.

Ο στόχος του γονέα δεν είναι να «μονώσει» το παιδί του αλλά να το υποστηρίξει για να αναπτύξει επίγνωση και δεξιότητες ώστε να προστατεύσει τον εαυτό του και να ζητήσει βοήθεια όταν είναι απαραίτητο.

Ο εκφοβισμός ξεκινά στην προσχολική ηλικία και επεκτείνεται καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν. Είναι διάχυτος παντού και ιδιαίτερα με την επικράτηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, φαίνεται ότι έχει γίνει πολύ επικίνδυνος ψυχολογικά, ώστε τα παιδιά να φτάνουν σε αυτοκτονία εξαιτίας του.

Ωστόσο, μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να αναπτύξει τις ικανότητες που χρειάζεται για να αντιμετωπίσει την εκφοβιστική συμπεριφορά. Επίσης μπορείτε να τον αποτρέψετε από το να γίνει ο ίδιος θύτης εκφοβισμού. Ας δούμε μερικούς τρόπους.

Γονεϊκές τακτικές για την προστασία του παιδιού από το να γίνει θύμα ή θύτης εκφοβισμού

1. Προσφέρετε το πρότυπο της σχέσηςπου διέπεται από συμπόνια και σεβασμό, από την μικρή ηλικία του παιδιού.

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να προστατεύσετε τα παιδιά από το να πέσουν θύματα εκφοβισμού και από το να γίνουν θύτες εκφοβισμού, είναι να τα μεγαλώσετε σε μια σχέση αγάπης και σεβασμού παρά χρησιμοποιώντας την εξουσία ή τη δύναμη για να τους ασκήσετε έλεγχο. Τα παιδιά μαθαίνουν και τις δύο πλευρές της κάθε σχέσης, και μπορούν να ενεργούν είτε από τη μία είτε από την άλλη. Αν τα χτυπάτε, τα παιδιά σας θα μάθουν ότι η σωματική βία είναι ο τρόπος για να ανταποκριθούν σε διαπροσωπικά προβλήματα. Εάν στις μεθόδους πειθαρχίας χρησιμοποιείτε την εξουσία πάνω στο παιδί σας, τότε αυτό θα μάθει να χρησιμοποιεί την εξουσία πάνω σε άλλους ή να αφήνει τους άλλους να χρησιμοποιήσουν την εξουσία πάνω του.

2. Μείνετε συνδεδεμένοιμε το παιδί σας σε όλες τις περιστάσεις.

Τα μοναχικά παιδιά είναι πιο πιθανό να πέσουν θύματα εκφοβισμού. Να θυμάστε ότι η ανατροφή του παιδιού είναι κατά 90% σύνδεση δηλ. μια στενή σχέση με το παιδί σας και μόνο κατά 10% καθοδήγηση. Η καθοδήγηση δεν θα πετύχει αν δεν έχετε την στενή σχέση για να την υποστηρίξει και απλά θα απομακρύνει το παιδί σας. Κρατήστε ανοιχτή τη γραμμή επικοινωνίας μαζί του, ό,τι κι αν συμβαίνει.

3. Προσφέρετε ένα πρότυπο αυτοπεποίθησηςστη συμπεριφορά προς τους άλλους ανθρώπους.

Εάν έχετε την τάση να υποχωρείτε εύκολα, ώστε να μην κάνετε σκηνή αλλά στη συνέχεια αισθάνεστε ταπεινωμένοι, ήρθε η ώρα να αλλάξει αυτό. Το παιδί σας μαθαίνει παρακολουθώντας εσάς. Πειραματιστείτε με το να βρείτε τρόπους για να διεκδικήσετε τις δικές σας ανάγκες και δικαιώματα, διατηρώντας παράλληλα το σεβασμό για το άλλο άτομο. Είναι επίσης σημαντικό να μην ταπεινώνετε τον εαυτό σας ή το παιδί σας, γιατί του μαθαίνετε να ακολουθεί τα βήματά σας.

4. Διδάξτε το παιδί σαςπώς να διεκδικεί και να υπερασπίζεται τον εαυτό του με σεβασμό.

Τα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν ότι μπορούν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους ενώ σέβονται τους άλλους ανθρώπους. Δώστε τους τα λόγια για να υπερασπίζονται τον εαυτό τους από νωρίς:
Παραδείγματα:

«Είναι η σειρά μου τώρα.»

«Ε! Σταμάτα το αυτό.»

«Μη με αγγίζεις.»

«Δεν είναι εντάξει να πληγώνεις.»

«Δεν μου αρέσει να με αποκαλείς έτσι. Θέλω να με αποκαλείς με το όνομά μου.»

5. Διδάξτε το παιδί σαςτις βασικές κοινωνικές δεξιότητες.

Δυστυχώς, οι θύτες εκφοβισμού κατατρέχουν τα παιδιά που αντιλαμβάνονται ότι είναι ευάλωτα. Αν το παιδί σας έχει δυσκολίες στις κοινωνικές δεξιότητες, δώστε προτεραιότητα να το υποστηρίξετε με όλους τους άλλους τρόπους που αναφέρονται σε αυτό το άρθρο, για να το κάνετε «λιγότερο ελκυστικό» για τους θύτες.

Στη συνέχεια, φτιάξτε παιχνίδια γύρω από τις κοινωνικές δεξιότητες και κάντε εξάσκηση στο σπίτι. Παίξτε ρόλους με το παιδί σας για το πώς μπαίνεις σ’ ένα παιχνίδι στην παιδική χαρά, πως συστήνεις τον εαυτό σου σ’ ένα άλλο παιδί σε ένα πάρτι ή πως ξεκινάς ένα παιχνίδι με άλλα παιδιά. Για παράδειγμα, τα παιδιά που καταφέρνουν εύκολα να μπαίνουν σε ομάδες παιδιών, συνήθως παρατηρούν πρώτα και βρίσκουν έναν τρόπο να ταιριάξουν στην ομάδα, αντί απλά να εισβάλλουν. Μερικές φορές, τα παιδιά θέλουν τόσο πολύ την αποδοχή από τους συνομηλίκους ώστε συνεχίζουν να περιφέρονται γύρω από μια ομάδα συνομηλίκων ακόμη κι όταν ένας από τους ηγέτες της ομάδας αρχίζει να τους κακομεταχειρίζεται. Αν υποψιάζεστε ότι το παιδί σας μπορεί να είναι ευάλωτο, ακούστε τι λέει για τις αλληλεπιδράσεις που έχει με τους συνομηλίκους ώστε να το βοηθήσετε να μάθει να εντάσσεται με τη δική του εσωτερική σοφία και να επιδιώξει να έχει ευκαιρίες για υγιείς σχέσεις γι’ αυτόν.

6. Προπονήστε το παιδί σας με παιχνίδια ρόλων, για να μάθει να χειρίζεται τα πειράγματα και τον εκφοβισμό.

Η έρευνα δείχνει ότι οι θύτες ξεκινούν με λεκτική παρενόχληση. Ο τρόπος που το «θύμα» ανταποκρίνεται στην πρώτη λεκτική επίθεση, καθορίζει το αν ο «νταής» θα εξακολουθήσει να ενοχλεί αυτό το συγκεκριμένο παιδί. Εάν η επίθεση δώσει στο θύτη αυτό που ψάχνει δηλ. μια αίσθηση δύναμης επειδή κατάφερε να επηρεάσει αρνητικά το άλλο παιδί, η επιθετικότητα σε γενικές γραμμές θα κλιμακωθεί. Είναι απαραίτητο να συζητήσετε το θέμα αυτό με το παιδί σας πριν προκύψει θέμα, ώστε να μπορεί να υποστηρίξει τον εαυτό του με επιτυχία, όταν τον προκαλέσει για πρώτη φορά ένας «νταής».

• Κάντε παιχνίδια ρόλων με το παιδί σας για το πώς μπορεί να σταθεί απέναντι σε έναν «νταή». Τονίστε στο παιδί σας ότι ο νταής θέλει να προκαλέσει μια αντίδραση που τον κάνει να αισθάνεται ισχυρός, οπότε το να εκδηλώσεις συναίσθημα και να αντεπιτεθείς είναι ακριβώς αυτό που τρέφει τον νταή. Εξηγήστε στο παιδί ότι ενώ ο ίδιος δεν μπορεί να ελέγξει τον θύτη, μπορεί πάντα να ελέγχει τη δική του αντίδραση. Έτσι, σε κάθε αλληλεπίδραση, το πώς θα αντιδράσει είτε θα πυροδοτήσει την κατάσταση ή θα την αποκλιμακώσει. Το παιδί σας πρέπει να αποφύγει να «τσιμπήσει» άσχετα με το πόσο έξαλλο τον έχει κάνει ο νταής.
• Η καλύτερη στρατηγική είναι πάντα να διατηρείς την αξιοπρέπειά σου και να επιτρέπεις και στον «νταή» να διατηρήσει την αξιοπρέπειά του. Με άλλα λόγια, να μην επιτεθείς ή ταπεινώσεις το άλλο άτομο. Για να το κάνεις αυτό, μπορείς απλά να πεις:

«Απλά θα αγνοήσω αυτό το σχόλιο.»

«Έχω κάτι άλλο να κάνω αυτή τη στιγμή.»

«Όχι ευχαριστώ.»

Στη συνέχεια, απλά φύγε.

Διδάξτε στο παιδί σας να μετράει μέχρι το δέκα για να διατηρεί τη ψυχραιμία του, να κοιτάζει το θύτη στα μάτια και να λέει ένα από τα παραπάνω. Κάντε εξάσκηση μέχρι το παιδί να αποκτήσει έναν ισχυρό τόνο, με αυτοπεποίθηση.

7. Μάθετε στο παιδί σαςότι δεν θα πρέπει να ντρέπεται αν φοβηθεί από έναν νταή, αν φύγει ή το πει σ’ έναν ενήλικα και ζητήσει βοήθεια.

Οι καταστάσεις σχολικού εκφοβισμού μπορεί να κλιμακωθούν και η διατήρηση της αξιοπρέπειας είναι λιγότερο σημαντική από τη διάσωση της ζωής τους.

8. Διδάξτε τα παιδιά να παρεμβαίνουνγια να αποτρέψουν τον εκφοβισμό όταν το βλέπουν να συμβαίνει σε άλλους.

Οι έρευνες δείχνουν πως όταν τα παιδιά που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση παρέμβουν με σωστό τρόπο, μπορούν να σταματήσουν τον εκφοβισμό στο 50% των περιπτώσεων μέσα σε 10 δευτερόλεπτα.

Οι καλύτερες παρεμβάσεις:

• Πηγαίνετε κοντά στο θύμα και απομακρύνετέ τον από τον κίνδυνο. Σταθείτε δίπλα του, απομακρύνετέ τον από τον νταή και συνοδέψτε τον προς την άλλη κατεύθυνση: τη βοήθεια των ενηλίκων. Μπορείτε να του πείτε «Φαίνεσαι αναστατωμένος» ή «Σε έψαχνα» ή «Ο δάσκαλος με έστειλε να σε βρω.»
• Ζητήστε βοήθεια. Καλέστε τα άλλα παιδιά προς την πλευρά σας, κάνοντάς τους νόημα και φωνάζοντας, «Χρειαζόμαστε τη βοήθειά σας.»

Αντιμετωπίστε τον νταή: «Γίνεσαι κακός.»

Στη συνέχεια, φύγετε: «Έλα, Πέτρο πάμε!»

Και φυσικά, αν ανησυχείτε για την ασφάλειά σας, φωνάξτε έναν δάσκαλο ή καλέστε την Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή Βοήθειας για τα Παιδιά SOS 1056, από ένα κινητό τηλέφωνο (ιστοσελίδα:http://www.e-abc.eu/gr/grammes-voitheias).

9. Διδάξτε το παιδί σας τους βασικούςκανόνες αποφυγής των νταήδων.

Οι «νταήδες» λειτουργούν ό,που δεν υπάρχουν ενήλικες, οπότε αν το παιδί σας έχει πέσει θύμα εκφοβισμού, θα πρέπει να αποφεύγει χώρους όπου δεν υπάρχει επιτήρηση. Καλές στρατηγικές για την αποφυγή των νταήδων είναι να κάθεσαι στο μπροστινό μέρος του σχολικού λεωφορείου, να στέκεσαι μπροστά στην ουρά, να κάθεσαι στο εστιατόριο κοντά στους επιβλέποντες.

10. Μην διστάσετε να παρέμβετε.

Η δουλειά του γονέα είναι να προστατεύει το παιδί του. Αυτό σημαίνει ότι εκτός από να μαθαίνεις στο παιδί να υπερασπίζεται τον εαυτό του, μπορεί κάλλιστα να χρειαστεί να μιλήσεις με το δάσκαλο ή τον διευθυντή. Μην αφήνετε το παιδί σας να πιστεύει ότι είναι μόνο του σ’ αυτό. Και μην υποθέτετε ότι αν δεν υπάρχει σωματική βία, δεν τραυματίζεται βαθιά. Οι άσχημες λέξεις και η απομόνωση κάνουν πολύ κακό στην ψυχή μας και προκαλούν μακροχρόνιες αρνητικές επιπτώσεις. Εάν το σχολείο δεν μπορεί να προστατεύσει το παιδί σας, εξετάστε το ενδεχόμενο αλλαγής σχολείου ή ακόμα και κατ’ οίκον διδασκαλίας.

Παναγιώτα Κυπραίου, Ψυχολόγος

Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr/2016/03/blog-post_102.html#ixzz43LD7XHVA

Η αστρολογία στα βυζαντινά χρόνια. Τι ήταν η γενεθλιολογία και ποιες ήταν οι δυσοίωνες μέρες της εβδομάδας. Πώς χρησιμοποιούσαν το «βροντολόγιο» και το «σεισμολόγιο» και πώς βγήκε η φράση: «σημεία και τέρατα»;

Άστρα μη με μαλώνετε
Η αστρολογία διαδόθηκε στην Ελλάδα μέσω των στωικών φιλοσόφων, οι οποίοι, επειδή δέχονταν την ταυτότητα Θεού και φύσης, πίστευαν ότι υπάρχει σχέση μεταξύ των ουράνιων σωμάτων και της γης με τα όντα της.
Έτσι, με την πάροδο του χρόνου, πίστεψαν ότι τα άστρα επιδρούν στη ζωή των ανθρώπων και κανονίζουν την περαιτέρω πορεία της ζωής τους, την ευτυχία ή τη δυστυχία τους.
Και υπήρχαν πολλοί που βεβαίωναν, ότι από τη θέση των ζωδίων και κυρίως των πλανητών, μπορούσαν να προβλέψουν το μέλλον κάποιου, να δουν τα προτερήματα και τα ελαττώματά του, να προβλέψουν επαναστάσεις, φόνους ανθρώπων, λοιμούς και άλλα.
Η πίστη ότι η ζωή του ανθρώπου εξαρτάται από τα ουράνια σώματα, η αστρομαντεία δηλαδή, λεγόταν και γενεθλιολογία, γιατί κυρίως χρήση αυτής γινόταν κατά την ώρα της γέννησης.
Τετάρτη και Παρασκευή τα νύχτα σου μην κόψεις,
την Κυριακή να μη λουστείς, αν θέλεις να προκόψεις
Από αστρολογικούς κώδικες μαθαίνουμε ότι οι Βυζαντινοί παρατηρούσαν τις καλές και τις κακές ώρες των ημερών και των νυχτών της εβδομάδας, καθώς και την ώρα της γέννησης, την οποία και καταριόνταν όταν τους τύχαιναν αναποδιές στη ζωή τους.
Από τις μέρες, παρατηρούσαν την πρωτομηνιά και κυρίως την Πρωτοχρονιά, τη οποία γιόρταζαν διασκεδάζοντας, επειδή νόμιζαν ότι έτσι χαρούμενη θα πήγαινε και όλη η χρονιά.
Όσο για την Τρίτη, αυτή τη θεωρούσαν κακή, πολύ πριν από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης στις 29 Μαΐου 1453.
Την Πέμπτη τη θεωρούσαν δυσοίωνη, επειδή Πέμπτη ο Ιούδας πρόδωσε τον Χριστό.
Τέλος, οι Βυζαντινοί πίστευαν και στα ημερομήνια, δηλαδή πίστευαν ότι όποια καιρική κατάσταση επικρατούσε στις 24, 25 και 26 Νοεμβρίου, η ίδια θα επικρατούσε αντίστοιχα τον Δεκέμβρη, τον Γενάρη και τον Φλεβάρη.

Κόκορας τιμωρός
Παρά τον πόλεμο της εκκλησίας εναντίον των μάγων, οι Βυζαντινοί όχι μόνο πίστευαν σε διάφορα είδη μαντείας, αλλά και μεταχειρίζονταν πολλά είδη μαντικής.
Ένα από αυτά ήταν η αλεκτορομαντεία.
Επάνω σε σκόνη ή άμμο, έγραφαν τα 24 γράμματα του αλφαβήτου και σε καθένα από αυτά τοποθετούσαν κόκκους σιταριού ή κριθαριού.
Μετά, αφού απήγγειλλαν ορισμένα μαγικά λόγια, άφηναν εκεί έναν κόκορα, που άρχιζε να ραμφίζει και να τρώει τους κόκκους που βρίσκονταν πάνω στα γράμματα.
Τα γράμματα που έμεναν χωρίς κόκκους αποτελούσαν κατά σειρά το όνομα του προσώπου για το οποίο είχε τεθεί ένα ερώτημα, πχ ποιος θα γίνει αυτοκράτορας;
Έτσι, οι σοφιστές Λιβάνιος και Ιάμβλιχος, αφού ρώτησαν ποιος θα βασιλεύσει μετά τον αυτοκράτορα Ουάλεντα, είδαν ότι ο κόκορας έφαγε μόνο τους κόκκους που βρίσκονταν πάνω στα γράμματα Θ Ε Ο Δ. Αυτό έγινε αφορμή να τιμωρηθούν πολλοί Θεοδόσιοι, Θεόδωροι και Θεόδοτοι.
Τύφλα να ‘χει ο Πουαρώ
Οι Βυζαντινοί χρησιμοποιούσαν διάφορες μεθόδους για να βρίσκουν τους κλέφτες και αρκετές ήταν παράδοξες.
Εκτός από τη συνήθη μέθοδο του να απευθύνονται στον αστρολόγο, άλλη μέθοδος ήταν να δίνουν στους υπόπτους να καταπιούν κάτι και στη συνέχεια συμπέραιναν αν ήταν ένοχος ή όχι, αναλόγως από το πόσο εύκολα το κατάπιε!
Άλλος τρόπος εύρεσης του κλέφτη περιγράφεται σε κώδικα του 15ου αιώνα: Για να βρεις τον κλέφτη, πάρε το ασπράδι αυγού, ανακάτεψέ το με μόλυβδο, ζωγράφισε σε τοίχο ένα μάτι και στήσε τους υπόπτους ώστε να βλέπουν προς αυτό.
Ο κλέφτης θα δακρύσει.
Αν όμως αυτός αρνείται, μπήξε καρφί στο ζωγραφισμένο μάτι και θα ομολογήσει.
Περιμετρικά στο μάτι να γράψεις «Ο δε παράνομος Ιούδας ουκ ηβουλήθη συνιέναι».

Σημεία και τέρατα
Οι Βυζαντινοί έδιναν μεγάλη σημασία στα μετεωρολογικά φαινόμενα (βροντές, αστραπές, κεραυνούς, σεισμούς, εκλείψεις, κομήτες, διάττοντες αστέρες), γιατί πίστευαν ότι αυτά ήταν σημάδια που έδειχναν το μέλλον.
Αυτά τα σημάδια τα έλεγαν σημεία ή σημεία και τέρατα.
Ακόμα και κάποιοι βασιλιάδες, όπως ο Λέων Στ’ ο Σοφός, έκριναν σκόπιμο να παίρνουν μαζί τους στις εκστρατείες βροντολόγιο και σεισμολόγιο.
Το βροντολόγιο ήταν ειδικό βιβλίο με βάση το οποίο οι ενδιαφερόμενοι πρόσεχαν από ποιο σημείο του ορίζονταν ακούγονταν οι βροντές, πόσο δυνατές ήταν κλπ και τις ερμήνευαν κατά μήνες, μέρες και ζώδια.
Σημεία και τέρατα θεωρούσαν οι Βυζαντινοί κι άλλα φαινόμενα, όπως, για παράδειγμα, τις κλαίουσες εικόνες, για τις οποίες πίστευαν ότι «μαρτυρούσαν» μεγάλα δεινά.

«Η άγνωστη πλευρά του Βυζαντίου. Ιστορικά παράδοξα», Ιωάννης Γρυντάκης, Γεώργιος Δάλκος, Άγγελος Χόρτης, Έκτορας Χόρτης. Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, mixanitouxronou.gr


Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr/2016/03/blog-post_511.html#ixzz434bCSB1Z

Επτά σπουδαίες προσωπικότητες που δεν πήγαν σχολείο, αλλά άλλαξαν τον κόσμο

Επτά σπουδαίες προσωπικότητες κατάφεραν με το δικό τους τρόπο να επηρεάσουν τον κόσμο μονάχα με τη δύναμη του μυαλού τους. τον κόσμο ώστε να τον αλλάξουν.

Τόμας Έντισον

Ο Τόμας Έντισον πήγε στο σχολείο σε ηλικία οκτώ χρονών και έμεινε τρεις μήνες. Ήταν ο τελευταίος στην τάξη και ο δάσκαλος «δεν τον χώνευε». Ο πατέρας του Έντισον πίστευε ότι ο γιος του ήταν κουτός (μάλλον εκείνος δεν ήταν ιδιαίτερα ευφυής). Κάποια μέρα ο δάσκαλος είπε στον Έντισον -μπροστά σε όλη την τάξη- ότι είναι αδειοκέφαλος. Ο Τόμας, που δεν ήταν το πιο πειθήνιο παιδί, εγκατέλειψε αμέσως στην τάξη και στο σπίτι είπε ξεκάθαρα στη μητέρα του ότι δεν θα ξαναγυρίσει ποτέ στο σχολείο. Και πράγματι έτσι έκανε (το σχολείο δεν ήταν υποχρεωτικό το 1855). Έμεινε να διαβάζει στο σπίτι, έχοντας ως δασκάλα τη μητέρα του. Εκείνη μπόρεσε να του μάθει μόνο τα βασικά.

Σε ηλικία δεκαεννιά χρονών ο Έντισον έγραφε τις επιστολές χωρίς να χρησιμοποιεί καθόλου σημεία στίξης. Κι αυτό μπορεί να μη μας φαίνεται περίεργο στον Οδυσσέα του Τζόις, αλλά τι εντύπωση θα μας έκανε αν κάποιος μάς έστελνε ένα γράμμα χωρίς κόμματα και τελείες;

Ο μικρός Έντισον, πέρα από τα σημεία στίξης, έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για το διάβασμα. Διάβαζε ολημερίς Σαίξπηρ, Ντίκενς και ό,τι άλλο έπεφτε στα χέρια του. Μέχρι που μια μέρα η μητέρα του έφερε το βιβλίο «Σχολή της φυσικής», και τότε ουσιαστικά γεννήθηκε ο εφευρέτης Έντισον. Έστησε ένα μικρό εργαστήριο στο υπόγειο του σπιτιού και όλη μέρα έκανε πειράματα.

Σε ηλικία δώδεκα χρονών, ενώ είχε συναρμολογήσει μόνος του έναν τηλέγραφο και είχε φτιάξει μια ηλεκτρική παγίδα για ποντίκια, κατάλαβε ότι χρειαζόταν λεφτά για να βελτιώσει το εργαστήριό του και ξεκίνησε να ψάχνει για δουλειά. Βρήκε σε μια γειτονική πόλη. Για να πηγαίνει ως εκεί έπρεπε να ταξιδεύει με το τρένο τρεις ώρες καθημερινά.

Ο Έντισον εκμεταλλεύτηκε αυτό τον χρόνο για να διαβάζει και για να κερδίζει χρήματα, αφού πουλούσε στους επιβάτες φρούτα, ξηρούς καρπούς και καραμέλες. Λίγο μετά ξεκίνησε να πουλάει στους επιβάτες και την εφημερίδα του! Αγόρασε από κάποιον παλαιοπώλη ένα παλιό χειροκίνητο πιεστήριο και κατά τον πηγαιμό έγραφε, στοιχειοθετούσε και τύπωνε μια μικρή εφημερίδα που είχε ως ύλη τα δρομολόγια των τρένων και μερικά πολιτικά νέα. Στον γυρισμό την πουλούσε.

Ο Έντισον συνέχισε έτσι (να κερδίζει χρήματα και να τα επενδύει στο εργαστήριό του) και έκανε μερικές από τις σημαντικότερες εφευρέσεις: Το μικρόφωνο, τον φωνογράφο, την ηλεκτρική λυχνία, το μπετόν και τελειοποίησε το τηλέφωνο, τη μηχανή λήψης φωτογραφιών, την ηλεκτρική γεννήτρια. Το 1882, σε ηλικία 35 χρονών, έθεσε σε λειτουργία το πρώτο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρισμού (στη Νέα Υόρκη). Δυόμισι χιλιάδες διπλώματα ευρεσιτεχνίας φέρουν το όνομα του -και έχουν και σημεία στίξης. Ας θυμηθούμε και την πιο γνωστή του φράση: «Η ιδιοφυία είναι 1% έμπνευση και 99% εφίδρωση».

Αβραάμ Λίνκολν

Ένας άλλος «αμόρφωτος» ήταν ο Αβραάμ Λίνκολν. Ο Λίνκολν, με την «emancipation proclamation», έδωσε την ελευθερία στους μέχρι τότε σκλάβους της Αμερικής. Γι’ αυτό και δολοφονήθηκε τρία χρόνια μετά.

Ο Άμπε ήταν γιος ξυλοκόπου και δεν πήγε ούτε ένα χρόνο δημοτικό σχολείο. Όμως ενώ εργαζόταν ως υποτακτικός σε κάποιον κτηματία, εκμεταλλευόταν κάθε ελεύθερη στιγμή για να μάθει να διαβάζει (αυτός διάβαζε κυρίως εφημερίδες). Σε ηλικία είκοσι έξι χρονών ξεκίνησε να μελετάει μόνος νομικά συγγράμματα και δύο χρόνια αργότερα κατάφερε να του δοθεί η άδεια για την άσκηση δικηγορίας.

Σε όλη του την πολιτική σταδιοδρομία οι αντίπαλοί του στόχευαν διαρκώς στη φτωχική του καταγωγή και την έλλειψη επίσημης μόρφωσης, αλλά ο Λίνκολν δεν αισθανόταν μειονεκτικά γι' αυτό.

Μάρκ Τουέιν

Αφήνοντας τις εφευρέσεις και την πολιτική θα περάσουμε στο χώρο της λογοτεχνίας, όπου θα συναντήσουμε δύο «μεγάλους» που επίσης ήταν αυτοδίδακτοι. Ο πρώτος είναι ένας από τους πιο αγαπητούς συγγραφείς, αφού ο «Τομ Σόγιερ» και ο «Χικλμπέρι Φιν» είναι μπεστ σέλερ τα τελευταία 150 χρόνια.

Ο Μάρκ Τουέιν (αληθινό όνομα Σάμουελ Λάνχορν Κλέμενς) θα είχε χαρακτηριστεί υπερκινητικό παιδί και θα τον είχαν μπουκώσει στα φάρμακα, αν είχε γεννηθεί στην εποχή μας. Η μητέρα του και η δασκάλα του πολύ πρόθυμα θα το είχαν κάνει, αφού όπως φαίνεται ο Σαμ ήταν αδύνατο να μείνει ακίνητος πάνω από ένα δευτερόλεπτο. Έκανε λίγα μαθήματα, λίγες εβδομάδες σύνολο. Δώδεκα χρονών -και ενώ μόλις που είχε μάθει να διαβάζει-, πέθανε ο πατέρας του και ο Κλέμενς αναγκάστηκε να εργαστεί. Έκανε ό,τι δουλειά μπορούσε να βρει ταξιδεύοντας στην Αμερική από άκρη σε άκρη. Δούλεψε σε ποταμόπλοιο απ’ όπου πήρε και το ψευδώνυμό του. Δούλεψε σε τυπογραφείο και λίγο καιρό αργότερα ανέλαβε τη σύνταξη μιας μικρής αγροτικής εφημερίδας, με 50-100 αναγνώστες.

Ο Τουέιν ξεκίνησε να γράφει τα αγροτικά νέα με το χιούμορ που χαρακτήριζε τα βιβλία του. Έλεγε, για παράδειγμα, ότι ο καιρός ήταν κατάλληλος για να κλαδέψουν τα πατατόδεντρα. Η εφημερίδα του είχε τεράστια επιτυχία και σύντομα ξεκίνησε να γράφει άρθρα και σε άλλες. Έκανε ταξιδιωτικά ρεπορτάζ απ’ όλο τον κόσμο -είχε περάσει και από την Ελλάδα- κι όταν εκδόθηκαν τα βιβλία του κατέκτησε παγκόσμια διασημότητα και αναγνώριση. Σε ηλικία εξήντα επτά χρονών το υπερκινητικό παιδί με την ελλιπή μόρφωση έγινε διδάκτορας στο πανεπιστήμιο του Μιζούρι, καθώς και σε εκείνο της Οξφόρδης.

Τσαρλς Ντίκενς

Ένας άλλος «ελλιπής» που έγινε ένας από τους σημαντικότερους μυθιστοριογράφους όλων των εποχών ήταν ο Τσαρλς Ντίκενς. Αυτός πήγε μέχρι τα έντεκα στο σχολείο, αλλά εκεί γνώρισε τη φρίκη, όπως την περιγράφει στον «Δαβίδ Κόπερφηλντ». Γράφει για τον δάσκαλό του, τον κύριο Κρικ, που μάλλον απολάμβανε τον ξυλοδαρμό των μαθητών.

«Αλήθεια, σκέφτομαι σήμερα όταν κοιτάζω πίσω μου, τι φοβερό ξεκίνημα για τη ζωή, να εξευτελίζεσαι και να σέρνεσαι από έναν τόσο ανίκανο και θρασύ άνθρωπο.»

Έντεκα χρονών ο Κάρολος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σχολείο για να προσέχει τα πέντε μικρότερα αδέλφια του και να εργάζεται σε μια βιοτεχνία βερνικιών, αφού οι γονείς του ήταν παρόντες-απόντες. Λίγο καιρό μετά όλη η οικογένεια συνελήφθη και τους έκλεισαν σε φυλακή χρεωστών! Μόνο ο Κάρολος κατάφερε να αποφύγει τη φυλακή και έμεινε σε ένα δωμάτιο μόνος, έχοντας κληρονομήσει μοναχά μια κασέλα με βιβλία. Διάβαζε τον «Ροβινσόνα Κρούσο» και «Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ» και ονειρευόταν να γράψει κάτι ανάλογο.

Τσάρλι Σπένσερ Τσάπλιν (Σαρλό)

Η πιο εντυπωσιακή περίπτωση αυτοπραγμάτωσης είναι πιθανότατα εκείνη του Τσάρλι Σπένσερ, ο οποίος ως Σαρλό έμελλε να γίνει η πιο αναγνωρίσιμη φιγούρα του εικοστού αιώνα. Ο Τσάρλι δεν πήγε ποτέ σχολείο. Μόνη του επιδίωξη στα παιδικά του χρόνια, όπως λέει ο ίδιος, ήταν.

«Πώς θα χορτάσω την πείνα μου».

Ζούσε στο Λονδίνο με τη μητέρα του και τον ετεροθαλή αδελφό του, σε απερίγραπτη φτώχεια. Ο πατέρας του, ένας ηθοποιός που είχε γίνει αλκοολικός, τους είχε εγκαταλείψει από νωρίς. Πολύ νωρίς η μητέρα του, πρώην πιανίστα που εργαζόταν ως ράφτρα, κατέρρευσε ψυχοσωματικά και κλείστηκε στο φρενοκομείο, ενώ τα παιδιά πήραν τη θέση τους στο ορφανοτροφείο.

Γράφει ο γιος του Τσάπλιν

«Τα παιδιά στο ορφανοτροφείο δεν είχαν ποτέ αρκετό φαγητό και ζεστά ρούχα. Για το αδίκημά τους, που δεν ήταν άλλο από τη φτώχεια, τους μεταχειρίζονταν σαν εγκληματίες».

Ο Τσάπλιν έμεινε αρκετό καιρό εκεί. Μεγαλώνοντας, και με τη μεσολάβηση του πατέρα του, πήρε τους πρώτους ρόλους, ως κομπάρσος, στο θέατρο. Μόλις κέρδισε κάποια χρήματα πήρε το δρόμο του για την Αμερική. Εκεί, 21 χρονών, άρχισε να τον ανησυχεί η ελλιπής σχολική του μόρφωση. «Ήθελα», έγραφε, «να ξέρω τόσα όσα και οι άλλοι, για να μπορώ να αμύνομαι ενάντια στην περιφρόνηση που δείχνει ο κόσμος στους αμόρφωτους και αδαείς».

Το πρώτο βιβλίο που αγόρασε ήταν η αγγλική γραμματική και μετά ένα αγγλολατινικό λεξικό. Τα βιβλία έμειναν σε μια βαλίτσα έτσι όπως αγοραστήκανε. Το επόμενο βιβλίο που αγόρασε ήταν το «Ο κόσμος σαν βούληση και σαν παράσταση», του Σοπενχάουερ. Αυτό το βιβλίο, λέει ο Τσάπλιν, το διάβαζε για σαράντα χρόνια, κάθε τόσο και πάλι από την αρχή, «χωρίς ποτέ να εμβαθύνει στο νόημά του».

Αυτό ήταν το σύνολο της μόρφωσης του ανθρώπου που άλλαξε τον κινηματογράφο κι έκανε τόσους ανθρώπους σε κάθε γωνιά του πλανήτη να γελάσουν και να κλάψουν.

Χάινριχ Σλήμαν

Και θα τελειώσουμε τον κατάλογο των «αμόρφωτων» με έναν άνθρωπο που είχε αποφασίσει από οκτώ χρονών τι θέλει να κάνει -και μέχρι να το κάνει έμαθε και δεκάξι γλώσσες. Ο Χάινριχ Σλήμαν, σε ηλικία οκτώ χρονών, είδε σ ένα περιοδικό μια αναπαράσταση από τη φλεγόμενη Τροία, και αποφάσισε ότι έπρεπε να την ανακαλύψει. Ο πατέρας του προσπάθησε να τον πείσει ότι η Τροία ήταν μια μυθική πόλη. Το παιδί όμως είχε βάλει στόχο.

Σε ηλικία δεκατεσσάρων χρονών, κι έχοντας μάθει πολύ λίγα «γράμματα» από τον πατέρα του, ο Σλήμαν αναγκάζεται να γίνει μαθητευόμενος σε έναν έμπορο. Επειδή κατάλαβε ότι για να κάνει τις ανασκαφές θα χρειαζόταν πολλά λεφτά, ο Χάινριχ βρήκε μια καινούρια δουλειά σε ένα καράβι, με το οποίο θα έφτανε ως την Αμερική, «τη χώρα των ευκαιριών». Δυστυχώς το καράβι ναυάγησε στις ολλανδικές ακτές και ο Χάινριχ έμεινε στην Ολλανδία. Εκεί, και ενώ δούλευε ως κλητήρας σε εμπορική επιχείρηση, φάνηκε η γλωσσική του μεγαλοφυΐα. Σε τρία χρόνια έμαθε να γράφει και να διαβάζει: ολλανδικά, αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, ιταλικά και πορτογαλικά. Αργότερα βρέθηκε στην Πετρούπολη, όπου έμαθε ρωσικά και ξεκίνησε να εμπορεύεται ινδικά χρώματα, νίτρο, θειάφι κ.ά.

Σε ηλικία 26 χρονών ήταν εκατομμυριούχος και ξεκίνησε για την Αμερική. Σε διάρκεια 6 εβδομάδων έμαθε πολωνικά και σουηδικά. Κέρδισε πολλά ακόμα χρήματα κάνοντας εμπόριο χρυσού και μόλις είχε μαζέψει αρκετά ξεκίνησε για το παιδικό του όνειρο: Να ανακαλύψει το Ίλιον του Ομήρου. Οι τελευταίες γλώσσες που έμαθε ήταν αραβικά και ελληνικά. Ταξίδεψε στην Ανατολή (Εγγύς, Μέση και Άπω) και τελικά εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα (όπου παντρεύτηκε και Ελληνίδα).

Στα 48 του χρόνια και βασιζόμενος κυρίως στην Ιλιάδα ξεκίνησε τις ανασκαφές στη Μικρά Ασία. Μετά από σύντομο χρονικό διάστημα βρήκε πράγματι την πόλη των ονείρων του (και μερικές ακόμα μετά).

Άλλοι αμόρφωτοι ήταν ο Σουηδός Άλφρεντ Νόμπελ, που εννιά χρονών αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σχολείο και να πουλάει σπίρτα για να επιβιώσει, ο Σκωτσέζος Άντριου Κάρνετζυ, που ως παιδί δούλευε σε υφαντουργεία και ως θερμαστής, και ο Μπέντζαμιν Φράνκλιν που πήγε για ενάμιση χρόνο σε σχολείο.

Κι ο Ζοζέ Σαραμάγκου ελάχιστα «γράμματα» έμαθε. Εγγονός ακτήμονων χωρικών και γιος αστυνομικού, τέλειωσε το δημοτικό κι ύστερα γράφτηκε σε τεχνικό γυμνάσιο. Σαν τέλειωσε, ξεκίνησε να δουλεύει ως μηχανικός αυτοκινήτων. Το πώς κατάφερε να γράψει κάποια από τα σημαντικότερα μυθιστορήματα του 20ού αιώνα, καθώς και να δημιουργήσει ένα στυλ γραφής καθαρά προσωπικό είναι κάτι που μόνο ο ίδιος ο Σαραμάγκου θα μπορούσε να μας εξηγήσει. Ίσως ούτε κι αυτός να μπορούσε. Η ζωή είναι αναπόφευκτη και απρόβλεπτη.

Οι ιστορίες προέρχονται από το βιβλίο του Γκέρχαρντ Πράουζε: «Οι μεγάλοι στο σχολείο -θρύλος και αλήθεια για την επιτυχία στη ζωή». Τίτλος πρωτότυπου: «Genies in der schule». Εκδόσεις Νότος ΕΠΕ 1977

Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr/2016/03/blog-post_2.html#ixzz41leDgyVm

Από πού βγήκε η φράση «πού σε πονεί και πού σε σφάζει»;

Για κάποιον που ξυλοκοπήθηκε άγρια χρησιμοποιούμε την έκφραση «πού σε πονεί και πού σε σφάζει».

Ο Τάκης Νατσούλης υποστηρίζει ότι είναι μια από τις πολλές φράσεις που μας άφησε ο στρατηγός Μακρυγιάννης.

Λέγεται πως από παιδί ο Μακρυγιάννης είχε τρομερή δύναμη. Κάποτε, λοιπόν γέρος πια ο στρατηγός, χωρίς να το θέλει, σκούντησε κάποιον. Εκείνος παρεξηγήθηκε και ρίχτηκε να χτυπήσει το Μακρυγιάννη, χωρίς βέβαια να ξέρει με ποιον είχε να κάνει.

Ο στρατηγός τού ζήτησε τότε συγνώμη, γιατί τον ακούμπησε άθελα του. Ο παλικαράς, νομίζοντας πως ο γέρος φοβήθηκε, αποθρασύνθηκε. Αλλά ο Μακρυγιάννης, που δεν σήκωνε κάτι τέτοια, τον βούτηξε και τον έκανε του αλατιού λέγοντας του: «Διαόλου ψοφίμι, τώρα θα σου δείξω που σε πονεί και που σε σφάζει».

Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr/2016/03/blog-post_88.html#ixzz41lcLJRGy