Μάρτιος ή Μάρτης.

Ο τρίτος μήνας του πολιτικού έτους, με διάρκεια 31 ημέρες. Αρχικά ήταν ο πρώτος μήνας του δεκάμηνου Ρωμαϊκού ημερολογίου, λόγω της εαρινής ισημερίας. Πήρε το όνομά του από τον θεό Άρη (Mars, Martius στα Λατινικά), που θεωρούταν ο γενάρχης των Ρωμαίων. Με τη μεταρρύθμιση του 153 π.Χ, όταν προστέθηκαν ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος, ο Μάρτιος έλαβε την τρίτη θέση στο δωδεκάμηνο, πλέον, ρωμαϊκό ημερολόγιο.

Τον Μάρτιο γιορτάζονταν στην Αρχαία Ρώμη τα:

• Ματρονάλια (Matronalia), προς τιμή της θεάς Ήρας την 1η του μηνός. Οι παντρεμένες γυναίκες της Ρώμης (Matronae) πρόσφεραν στη θεά αγελάδες και χήνες, τα ιερά ζώα της Ήρας, ενώ δέχονταν δώρα από του συζύγους τους.
• Αγωνάλια (Agonalia), προς τιμή τoυ θεού Άρη, από τους φύλακες του ναού του Αγωναλείς (Agonales). H γιορτή, που περιλάμβανε χορούς και τραγούδια, διαρκούσε ως τις 27 Μαρτίου.
• Λιμπεράλια (Liberalia), προς τιμή του θεού Λίμπερ (Διονύσου) στις 25 Μαρτίου. Η γιορτή ήταν αφιερωμένη στους νέους που συμπλήρωναν το 16ο έτος της ηλικίας τους. Την ημέρα αυτή παραλάμβαναν την ανδρική τήβεννο και εισέρχονταν πανηγυρικά στην ανδρική ηλικία.

Στο αρχαίο Αττικό ημερολόγιο ο Μάρτιος αντιστοιχούσε με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Ανθεστηριώνα και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Ελαφηβολιώνα. Το διάστημα αυτό στην Αθήνα γιορτάζονταν τα:

• Διάσια, προς τιμή του Δία Μειλίχιου, στις όχθες του Ιλισσού. Ο Δίας Μειλίχιος, που δεν πρέπει να ταυτίζεται με τον Ολύμπιο θεό, ήταν προστάτης των παιδιών. Οι γονείς πρόσφεραν δώρα στα παιδιά τους, ενώ πρόσφεραν θυσία στον θεό ένα πρόβατο από τον Δήμο Έρχιας (σημερινά Σπάτα). Επακολουθούσε γλέντι και φαγοπότι μέχρι το βράδυ.
• Μεγάλα Διονύσια, προς τιμή του θεού Διονύσου. Γιορτή που καθιέρωσε ο τύραννος Πεισίστρατος το 6ο π.Χ. για να κερδίσει τον λαό της Αθήνας. Περιλάμβανε πομπές με ομοιώματα φαλλών, θυσίες και διαγωνιστικές θεατρικές παραστάσεις (διθυραμβικοί και δραματικοί αγώνες), τις δαπάνες των οποίων επωμίζονταν πλούσιοι Αθηναίοι, σύμφωνα με τον θεσμό της χορηγίας. Με τα Μεγάλα Διονύσια συνδέεται η γέννηση της τραγωδίας.

Ο Μάρτιος είναι άρρηκτα δεμένος με τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή ή Σαρακοστή, τη μεγάλη νηστεία πριν από το Πάσχα. Σχετική και η παροιμία Δεν λείπει ο Μάρτης απ’ τη Σαρακοστή ή Λείπει ο Μάρτης με τη Σαρακοστή; που λέγεται για άτομα που παρευρίσκονται ή αναμειγνύονται παντού.

Τον Μάρτιο είναι η επέτειος της Ελληνικής Εθνεγερσίας με την κήρυξη της Επανάστασης του 1821 την 25η του μηνός. Η επέτειος καθιερώθηκε το 1838 για να συμπέσει με τη μεγάλη εορτή της Χριστιανοσύνης, τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου.

Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.com/2015/02/blog-post_104.html#ixzz3T8f72i2U

Ήθη και έθιμα της Αποκριάς

Αν πιάσουμε το κουβάρι της ιστορίας προς τα πίσω, θα βρούμε τις ρίζες της Αποκριάς να υπάρχουν γύρω στο 2000 π.Χ. στη Μεσοποταμία και τη Βαβυλώνα, ενώ στην Ελλάδα και στη διονυσιακή λατρεία (Βάκχεια, Λήναια, Ανθεστήρια), συναντάμε μεταμφιέσεις, χορούς και οινοποσία. Κατά τούς Ρωμαϊκούς χρόνους συνεχίζονται οι γιορτές προς τιμήν του Βάκχου, αλλά έχουμε και τα Λουπερκάλια και τα Σατουρνάλια, όπου και εκεί η ψυχαγωγία παίζει τον πρώτο ρόλο. Στη Βυζαντινή εποχή, αργότερα, οι Καλένδες είναι οι γιορτές των μεταμφιέσεων.

Κι ερχόμαστε στη σημερινή εποχή, όπου η παράδοση συνεχίζεται έχοντας δεχτεί επιρροές από κουλτούρες διαφόρων πολιτισμών ανά τους αιώνες. Στην Ελλάδα η Αποκριά (από-κρέω) δηλώνει τον αποχαιρετισμό της περιόδου κρεατοφαγίας και γιορτάζεται τέσσερις Κυριακές. Κορυφώνεται, δε, την τελευταία, την Κυριακή της Τυρινής, που λέγεται και Τρανή Αποκριά. Οι Απόκριες, επί της ουσίας, είναι η προετοιμασία για την περίοδο της νηστείας, πριν από το Πάσχα.

Απόκριες σ’ όλη την Ελλάδα

Πάτρα
Με τη μεγαλύτερη παρέλαση αρμάτων, την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, το Πατρινό Καρναβάλι ξεσηκώνει χιλιάδες κόσμου κάθε χρόνο και έχει ημερομηνία… έναρξης το 1870. Οι βραδιές ξεφαντώματος, τα Μπουρμπούλια και το παιχνίδι του Κρυμμένου Θησαυρού
είναι τα σημεία αναφοράς στο τρελό καρναβάλι, που κορυφώνεται με το κάψιμο του βασιλιά καρνάβαλου, την Κυριακή το βράδυ.

Ξάνθη
Συναγωνίζεται το καρναβάλι της Πάτρας και, μάλιστα, με μεγάλη επιτυχία. Την τελευταία Κυριακή των Αποκριών αναβιώνει ένα παλιό έθιμο, το κάψιμο του Τζάρου (βασιλιάς καρνάβαλος). Το έθιμο εικάζεται πως το έφεραν οι πρόσφυγες από το Σαμακώβ της
Ανατολικής Θράκης και αναβιώνει κάθε χρόνο από τους κατοίκους του ομώνυμου συνοικισμού.

Ρέθυμνο
Στο Ρέθυμνο γίνεται το μεγαλύτερο της Κρήτης. Καντάδες, κυνήγι του κρυμμένου θησαυρού, θεατρικά σκετσάκια, τα οποία σκηνοθετούν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες στο καρναβάλι, είναι κάποια από τα στιγμιότυπα του ρεθυμνιώτικου καρναβαλιού. Καθαρά Δευτέρα, στα
παραδοσιακά χωριά του νομού, Μέρωνα και Μελιδόνι, ζωντανεύει ο «Καντής», το κλέψιμο της νύφης και το Πιπέρι.

Κοζάνη
Η Κοζάνη λάμπει τις μέρες της Αποκριάς, από τις φωτιές που ανάβουν στις γειτονιές, σύμφωνα με το έθιμο του Φανού. Το γλέντι και οι χοροί δίνουν και παίρνουν και τον πρώτο ρόλο έχουν τα χάλκινα που παίζουν τα «Ξιανέντραπα» αλλά και πολλά παραδοσιακά
τραγούδια…

Κέρκυρα
Όταν το Καρναβάλι της Βενετίας συναντάει τις αρχαιοελληνικές γιορτές, προκύπτει το Καρναβάλι της Κέρκυρας. Ο τελάλης κρατάει το όρντινο και διαλαλεί την άφιξη του Σιορ καρνάβαλου. Και όταν διαβαστεί και η διαθήκη του, όλα είναι έτοιμα για το κάψιμό του.
Στα χωριά της Κέρκυρας αναβιώνει το έθιμο του κορφιάτικου γάμου, αλλά και ο χορός των παπάδων.

Σκύρος
Μόλις ανοίξει το Τριώδιο, στα σοκάκια της Σκύρου συναντάς ομάδες μεταμφιεσμένων σε «Γέρους» με κουδούνια, «Κορέλες» και «Φράγκους. Όταν τύχει, μάλιστα, και συναντηθούν δύο ή περισσότεροι γέροι συναγωνίζονται στο περίφημο «λιλίρισμα», κουνώντας ξέφρενα τα κουδούνια τους. Άλλο έθιμο, όμως, που υπάρχει στο νησί, είναι και αυτό της απαγγελίας έμμετρης σάτιρας, όπου παρουσιάζονται τα γεγονότα της χρονιάς που πέρασε.

Θήβα
Ο «Βλάχικος Γάμος» που γίνεται την Καθαρή Δευτέρα, στη Θήβα, είναι το πασίγνωστο έθιμο με θερμούς υποστηρικτικές και πολλούς επισκέπτες. Είναι ένα έθιμο που φθάνει στις ημέρες μας περίπου από το 1830, λίγο μετά την Επανάσταση του ’21.

Άμφισσα
Στα σκαλιά του Άι Νικόλα στα παλιά Ταμπάκικα ξαναζωντανεύει, το τελευταίο σαββατοκύριακο της Αποκριάς, ο «θρύλος του στοιχειού». Σύμφωνα με το συγκεκριμένο θρύλο δεκάδες μεταμφιεσμένοι ακολουθούν το… στοιχειό στην πορεία του κάνοντας φασαρία, χορεύοντας και τραγουδώντας. Άλλωστε, πολλοί είναι αυτοί που ισχυρίζονται πως έχουν δει το στοιχειό να περιφέρεται στη Χάρμαινα σέρνοντας αλυσίδες…

Νάουσα
Οι «Γενίτσαροι και Μπούλες» έχει τις ρίζες του στις διονυσιακές λατρείες. Το δε παραδοσιακό δρώμενο που λαμβάνει χώρα κατά την Αποκριά, χρονολογείται στις αρχές του 18ου αιώνα. Πασίγνωστες φυσιογνωμίες οι «Γενίτσαροι» και οι «Μπούλες» είναι σήμα κατατεθέν της Νάουσας, όσες μέρες κρατάνε οι Απόκριες.

Καστοριά
Με μπουμπούνες (δηλαδή φωτιές) γιορτάζει η Καστοριά την Αποκριά και πρόκειται μάλλον για ένα προχριστιανικό έθιμο που κατάφερε να επιζήσει ώς τις μέρες μας. Γύρω από τις μπουμπούνες αρχίζει το φαγοπότι, μια και η Καθαρή Δευτέρα ορίζει την αρχή της νηστείας. Στην Καστοριά, όμως, υπάρχει και ένα συμβολικό-οικογενειακό έθιμο: Μετά το βραδινό φαγητό, όλα τα μέλη της οικογένειας προσπαθούν για να «πιάσουν» με το στόμα ανοιχτό το βρασμένο αβγό που δίνει δεμένο σε μια κλωστή. Το έθιμο αυτό συμβολίζει πως με το αβγό κλείνουμε το στόμα για τη Σαρακοστη και με το αβγό το ανοίγουμε τη νύχτα της Ανάστασης.

Γαλαξίδι
Στο Γαλαξίδι συναντά κανείς τα καθιερωμένα έθιμα (άναμμα φωτιάς στις πλατείες, μεταμφιεσμένους καρνάβαλους στους δρόμους, γλέντια παντού…). Εκείνο που χαρακτηρίζει την όμορφη αυτή πόλη, είναι ο αλευροπόλεμος. Έχει τις ρίζες του στην τουρκοκρατία που
και τότε ήταν έθιμο της Αποκριάς. Αρχικά έβαφαν το πρόσωπό τους με κάρβουνο, αλλά στη συνέχεια προστέθηκε και το αλεύρι για να γίνει το έθιμο πιο… φαντασμαγορικό!

Καλαμάτα
Το εντυπωσιακό Γαϊτανάκι στήνεται στην κεντρική πλατεία της Καλαμάτας και όσοι πιστοί… προσέλθετε. Δεν λείπει, βεβαίως, και η μπάντα του Δήμου που συνοδεύει τους καρναβαλιστές στις εκδηλώσεις τους. Στην Πλατεία Ανατολικού Κέντρου γίνεται η αναπαράσταση του Βλάχικου Γάμου και εκεί συνεχίζει με αμείωτο κέφι το γλέντι, συγκεντρώνοντας πλήθος κόσμου.

Μεθώνη
«Του Κουτρούλη ο γάμος» γίνεται στη Μεθώνη και είναι ένας… γάμος που συντηρείται από τον 14ο αιώνα, μόνο που στην αναπαράσταση του σύγχρονου γάμου υπάρχουν δύο άντρες. Αφού, λοιπόν, τελεστεί το μυστήριο ακολουθώντας πιστά το πρωτόκολλο, ακολουθεί ένα γλέντι όπως ταιριάζει στην περίσταση.

ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟ.....

Ο Δεκέμβριος είναι ο δωδέκατος μήνας και τελευταίος του Γρηγοριανού Ημερολογίου, με διάρκεια 31 ημερών. Η ονομασία του ετυμολογείται από τη λατινική λέξη December, η οποία προέρχεται από το αριθμητικό decem (δέκα), επειδή στο αρχαίο δεκάμηνο ρωμαϊκό ημερολόγιο ο Δεκέμβριος ήταν ο δέκατος κατά σειρά μήνας.

Στη συνέχεια, με την προσθήκη του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, το ρωμαϊκό ημερολόγιο έγινε δωδεκάμηνο. Ο Δεκέμβριος μετακινήθηκε στη δωδέκατη θέση, αλλά διατήρησε την παλιά του ονομασία, παρότι τον 2ο αιώνα μ.Χ. ο ρωμαίος αυτοκράτορας Κόμμοδος θέλησε να τη μετονομάσει σε Αμαζόνιο, προς τιμήν της σύζυγό του Βρουτίας, που ήταν όμορφη σαν Αμαζόνα.

Στην αρχαία Αθήνα ο Δεκέμβριος ισοδυναμούσε με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Μαιμακτηριώνα και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Ποσειδεώνα, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στον θεό Ποσειδώνα. Στο λαϊκό καλεντάρι ο Δεκέμβριος ονομάζεται Ασπρομηνάς και Χιονιάς για το πυκνό του χιόνι.

Οι Ρωμαίοι είχαν δύο σημαντικές γιορτές τον Δεκέμβριο:

Τα Σατουρνάλια, προς τιμή του θεού Σατούρνους (ο Κρόνος των Ελλήνων), ήταν γιορτή χαράς και ξενιασιάς, όπου εκτός από τις καθιερωμένες θυσίες, κυρίαρχη θέση είχαν η ανταλλαγή δώρων και τα τυχερά παιγνίδια. Διαρκούσαν από τις 17 έως τις 23 Δεκεμβρίου.
Ακολουθούσαν στις 25 Δεκεμβρίου τα Βρουμάλια, γιορτή του χειμερινού ηλιοστασίου, όπου τιμούσαν τον Ήλιο, που ως θεότητα του φωτός ταυτιζόταν με τον Μίθρα των Περσών. Και στις δύο γιορτές θυσίαζαν χοίρους, τους οποίους στη συνέχεια κατανάλωναν.
Οι παγανιστικές αυτές γιορτές ήταν αρκετά δημοφιλείς και επέζησαν έως το 12ο αιώνα, παρά τις απαγορεύσεις, κληροδοτώντας σε μας τις δοξασίες και τους θρύλους για τους καλικάντζαρους και τα άλλα δαιμόνια. Η Χριστιανική Εκκλησία προσπάθησε να επωφεληθεί από τη δημοφιλία των δύο αυτών εορτών και να τις καταπολεμήσει ως ειδωλολατρικές, τοποθετώντας τα Χριστούγεννα στις 25 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με μία θεωρία. Η άλλη θεωρία στηρίζεται σε ημερολογιακούς υπολογισμούς για να απαντήσει στο ερώτημα πώς επιλέχθηκε η 25η Δεκεμβρίου ως ημέρα εορτασμού των Χριστουγέννων.

Εκτός από τα Χριστούγεννα, που κυριαρχούν τον Δεκέμβριο, με τα θρησκευτικά και κοσμικά τους συμφραζόμενα, ξεχωριστή θέση έχουν από θρησκευτικής πλευράς και τα λεγόμενα Νικολοβάρβαρα, που περιλαμβάνουν τις εορτές της Αγίας Βαρβάρας (4 Δεκεμβρίου), Αγίου Σάββα (5 Δεκεμβρίου) και Αγίου Νικολάου (6 Δεκεμβρίου).

Παροιμίες για τον Δεκέμβριο

Άγια Βαρβάρα μίλησε κι ο Σάββας αποκρίθη: «Μαζέψτε ξύλα κι άχυρα και σύρτε και στο μύλο, γιατί ο Αι-Νικόλας έρχεται με χιόνια φορτωμένος».
[Ελληνική]

Αν πρωιμίσει η μυγδαλιά κι ανθίσει το Δεκέμβρη,
βαρύς χειμώνας κι όψιμος θε νά 'ρθει να μας εύρει.
[Ελληνική]

Δεκέμβρη με τα κρύα σου και πώς θα ξεκρυώσω.
[Ελληνική]

Δεκέμβρη μου, με πάγωσες
και πώς να ξεπαγώσω;
Μήνα μου σαρακοστιανέ
καλέ, Χριστουγεννιάτη!
[Ελληνική]

Δεκέμβρης και δεν έσπειρες, λίγο σιτάρι θα ’χεις.
[Ελληνική]

Δεκέμβρης μας επλάκωσε, το κρύο μας φαρμάκωσε.
[Ελληνική]

Δεκέμβρης με γιορτές, Χριστουγέννων διακοπές.
[Ελληνική]

Δεκέμβρης Χριστού γέννηση κι ο καλός μας χρόνος.
[Ελληνική]

Μπήκε ο Δεκέμβρης; Δίκαιος όποιος έσπειρε.
[Αραβική]

Το τραγούδι με τον τρύγο το Δεκέμβρη παραμύθι.
[Ελληνική]

Χιόνι του Δεκεμβρίου, χρυσάφι του καλοκαιριού. (ή χρυσάφι τ’ Αλωνάρη)
[Ελληνική]

Ως τ’ Αγίου Νικόλαου οι τοίχοι βράζουνε κι ύστερα ξυλιάζουνε.
[Ελληνική]

ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014

– ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ –

1 Δεκεμβρίου Φιλάρετος, Φιλαρέτη, Ναούμ, Ναούμα.

2 Δεκεμβρίου Μυρόπη, Μερόπη.

4 Δεκεμβρίου Βαρβάρα, Δαμασκηνός, Δαμασκηνή.

5 Δεκεμβρίου Διογένης, Διογενία, Σάββας, Σαββούλα.

6 Δεκεμβρίου Νικόλαος, Νικολία, Νικολέτα.

7 Δεκεμβρίου Αθηνόδωρος, Αμβρόσιος.

9 Δεκεμβρίου Άννα.

10 Δεκεμβρίου Μαριανός, Μαριανή.

12 Δεκεμβρίου Σπυρίδων, Σπυριδούλα.

13 Δεκεμβρίου Ευστράτιος, Ευστρατία, Λουκία.

14 Δεκεμβρίου Αβραάμ, Δανάη, Ρεβέκκα, Σολομών, Ραχήλ, Αδάμ, Εύα, Ισαάκ.

15 Δεκεμβρίου Ανθία, Ανθή, Ελευθέριος, Ελευθερία, Σωσσάνα.

17 Δεκεμβρίου Δανιήλ, Διονύσιος, Διονυσία, Μισαήλ.

18 Δεκεμβρίου Σεβαστιανός, Σεβαστιανή, Φλώρος, Φλώρα, Σεβαστός, Σεβαστή.

19 Δεκεμβρίου Αγλαΐα.

20 Δεκεμβρίου Ιγνάτιος.

21 Δεκεμβρίου Θεμιστοκλής.

22 Δεκεμβρίου Αναστασία.

24 Δεκεμβρίου Ευγένιος, Ευγενία.

25 Δεκεμβρίου Χρήστος, Χριστίνα, Χρύσα, Χρυσαυγή, Χρυσούλα.

26 Δεκεμβρίου Δαβίδ, Εμμανουήλ, Εμμανουέλλα.

27 Δεκεμβρίου Στέφανος, Στεφανία.

28 Δεκεμβρίου Δόμνα.

30 Δεκεμβρίου Ιωσήφ, Γεδεών.

Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.com/2014/12/blog-post_42.html#ixzz3Ke1pKXBa

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΟΤΑΜΙΑ,ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ

Ελληνική μυθολογία, θρύλοι, παραδόσεις και φυσικό περιβάλλον. 

Οι ποταμοί, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, κατά την προσφιλή αλληγορική, ιδεο-ανθρωπόμορφη αντίληψη των αρχαίων Ελλήνων ήταν ποτάμιοι θεοί, γιοι του Ωκεανού και της Τηθύος. Αποτελούν θέμα των λαϊκών μας παραδόσεων. Θρύλοι θέλουν αλλόκοτα πλάσματα να ζωντανεύουν στα νερά των ποταμών.
Μια μικρή γεύση αυτών, αποτελούν τα επτά ποτάμια στα οποία αφορά η σημερινή εγγραφή.

Αλφειός

Ο σημαντικότερος ποταμός της Πελοποννήσου. Το όνομά του ετυμολογείται από το αρχαίο ρήμα "αλφάνω", που σημαίνει πλουτοδοτώ, προσφέρω πλούτο, εξ ου και η λέξη "τιμαλφή".

Λατρευόταν κυρίως στην Ηλεία, Μεσσηνία και Αρκαδία. Κάποτε σκότωσε τον αδελφό του Κέρκαφο και τον καταδίωκαν οι Ερινύες. Φτάνοντας στον ποταμό Νίκτυμο, έπεσε μέσα κι από τότε πήρε το όνομά του.
Σύμφωνα με τον Παυσανία, ο Αλφειός ήταν κυνηγός που αγάπησε την Αρεθούσα-νύμφη των πηγών και των δασών, αλλά εκείνη δεν τον ήθελε. Για να τον αποφύγει πήγε στην Ορτυγία, νησί κοντά στις Συρακούσες και μεταμορφώθηκε από την Άρτεμη σε πηγή πλούσια σε γάργαρο νερό.
Ο Αλφειός από τον μεγάλο του έρωτα μεταμορφώθηκε σε ισχυρό υποθαλάσσιο ποταμό, τηνορμητικότητα του οποίου δεν μπόρεσε να εμποδίσει ούτε ο Αδρίας (Αδριατικό Πέλαγος) και μέσω των νερών της θάλασσας έφτασε στην Ορτυγία, κοντά στην αγαπημένη του.

Ο Όμηρος τον αποκαλεί "ΙΕΡΟΝ ΡΟΟΝ ΑΛΦΕΙΟΙΟ"

Πηνειός

Πηνειός ή Σαλαβριάς, ποταμός της Θεσσαλίας. Οι πηγές του βρίσκονται στην Πίνδο.

Ο Πηνειός, θεός του ομώνυμου ποταμού, κατοίκησε στην Θεσσαλία. Από την Κρέουσα (πηγή), κόρη του Ουρανού και της Γης, απόκτησε ένα γιο τον Υψέα (παραπόταμος) και μια κόρη την Στίλβη.
Σύμφωνα με άλλο μύθο, ήταν πατέρας της νύμφης Δάφνης, η οποία, όταν την κυνήγησε ο θεός Απόλλωνας και την έφτασε, μεταμορφώθηκε στο ομώνυμο φυτό.

Από τον Όμηρο χαρακτηρίζεται "αργυροδίνης".

Αλιάκμονας

Ποταμός της δυτικής Μακεδονίας, ο μεγαλύτερος σε μήκος ποταμός της Ελλάδας, που πηγάζει σε ελληνικό έδαφος. Το όνομά του είναι σύνθετη λέξη και προέρχεται από τη λέξη "άλς" (άλας, θάλασσα) και "άκμων" (αμόνι).
Γιος του Ωκεανού και της Τηθύος, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή ήταν γιος του Παλαιστίνου (βασιλιά της Θράκης) και της Πιερίδας (κόρης του Πίερρου, βασιλιά της Πιερίας ) και εγγονός του Ποσειδώνα.
Μια αρχαία παράδοση λέει ότι, όσα πρόβατα έπιναν νερό από τον Αλιάκμονα άλλαζαν χρώμα και γίνονταν λευκά. Η παράδοση αυτή επιβεβαιώνεται από μια καταγραφή του Λατίνου συγγραφέα Πλίνιου (23-79 μ.Χ.), που μεταφρασμένη από τα λατινικά λέει: "Ωσαύτως εν Μακεδονία, όσοι θέλουσι να έχωσι πρόβατα λευκά άγουσιν εις τον Αλιάκμονα, όσοι δε μέλανα εις τον Αξιόν"."

Φωτογραφία 

Αχέροντας

Ο ποταμός της Ηπείρου, που λόγω της παράδοσης και της περιβαλλοντικής του αξίας προσελκύει πλήθος επισκεπτών, από τις πηγές του έως τις εκβολές του.
Ο Αχέροντας ήταν γνωστός και ως Μαυροπόταμος, Φαναριώτικος ή Καμαριώτικο ποτάμι.
Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι ήταν ο ποταμός, τον διάπλου του οποίου έκανε ο "ψυχοπομπός"Ερμής, παραδίδοντας τις ψυχές των νεκρών στο Χάροντα, για να καταλήξουν στο βασίλειο του Άδη.

Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, τα νερά του ποταμού ήταν πικρά, καθώς ένα στοιχειό που ζούσε στις πηγές του δηλητηρίαζε τα νερά. Ο Άγιος Δονάτος, πολιούχος της Μητρόπολης Παραμυθιάς Θεσπρωτίας, σκότωσε το στοιχειό και τα νερά του Αχέροντα έγιναν γλυκά. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο από την ελληνική μυθολογία, που μαρτυρά τη συνέχει αυτής στη σύγχρονη λαϊκή παράδοση, είναι το εξής: κατά την Τινανομαχία οι Τιτάνες έπιναν νερό από τον Αχέρονταγια να ξεδιψάσουν, γεγονός που προκάλεσε την οργή του Δία, ο οποίος μαύρισε και πίκρανε τα νερά του.

Ενιπέας
Ο Ενιπέας είναι ποταμός της Πιερίας και διατρέχει το Λιτόχωρο. Το φαράγγι του έχει αναδειχθεί και αξιοποιηθεί και δέχεται πολλούς επισκέπτες κάθε χρόνο. Στη θέση Πριόνια σχηματίζει καταρράκτες, ενώ οι κολυμπήθρες κατά μήκος του ποταμού είναι φυσικές πισίνες.

Στην ελληνική μυθολογία, ο Ενιπεύς ήταν ο ωραιότερος απ' όλους τους ποτάμιους θεούς. Κατά τον Όμηρο, τον ερωτεύθηκε η Τυρώ, κόρη του Θεσσαλού Σαλμωνέως. Ο θεός Ποσειδώνας είδε την Τυρώ και την ερωτεύθηκε. Επειδή όμως καταλάβαινε ότι η Τυρώ δεν θα δεχόταν τον έρωτά του, πήρε τη μορφή του Ενιπέως. Η Τυρώ ξεγελάστηκε και δέχτηκε τον Ποσειδώνα. Ο θεός αποκάλυψε αργότερα την ταυτότητά του στην Τυρώ και της προείπε την γέννηση των δίδυμων παιδιών της, του Πελία και του Νηλέα.
Σύμφωνα με άλλο μύθο, στο φαράγγι του Ενιπέα κατασπαράχθηκε από τις Μαινάδες ο Ορφέας, ενώ στα νερά του λουζόταν η πανέμορφη Λητώ, μητέρα της θεάς Αρτέμιδος και του θεού Απόλλωνα.

Αχελώος

Ο δεύτερος σε μήκος ποταμός της Ελλάδας. Πηγάζει από την Πίνδο και εκβάλλει στο Ιόνιο πέλαγος, έχοντας σχηματίσει με τις προσχώσεις του τα νησιά Εχινάδες. Η λαϊκότερη ονομασία του ποταμού είναι "Ασπροπόταμος" ή "Άσπρος". Η ονομασία αυτή μάλλον συνδέεται με τηναφρισμένη εικόνα του ποταμού, κατά τους ανοιξιάτικους μήνες, όταν λιώνουν τα χιόνια ή με τα λευκά χαλίκια στις όχθες του και την άσπρη λάσπη που κατεβάζει το ρεύμα του.

Ο Όμηρος τοποθετεί τον Αχελώο πριν τον Ωκεανό. Οι θάλασσες, οι πηγές και τα νερά που πηγάζουν από τη γη προέρχονται από αυτόν. Στην Ιλιάδα θεωρούσε ανώτερο του Αχελώου μόνο τον Δία. Αντίθετα ο Ησίοδος τον συγκαταλέγει στα παιδιά της Τηθύος και του Ωκεανού. Κόρες του Αχελώου ήταν οι Σειρήνες, οι Νύμφες και πολλές άλλες πηγές (Κασταλία, Καλλιρρόη κ.ά.)
Ο Αχελώος είχε αρκετές μορφές. Συνήθως απεικονίζεται από τη μέση και κάτω σαν ψάρι, γενειοφόρος με κέρατα στο κεφάλι του. Άλλες μορφές του ποτάμιου θεού ήταν σαν φίδι, σαν ταύρος και σαν ανθρωπόμορφο ον με κεφάλι ταύρου, που από τα γένια του έτρεχαν πολλά νερά. Στις περισσότερες μορφές του ήταν ένα άσχημο τέρας.

Φωτογραφία Αλέκος Φλώτσιος
Γνωστός είναι ο μύθος, σύμφωνα με τον οποίο ο Ηρακλής πάλεψε με τον Αχελώο για χάρη της Δηιάνειρας. Μετά από μεγάλη γιγαντομαχία ο Ηρακλής νίκησε τον Αχελώο, αφού του έσπασε το ένα κέρατο και τον έριξε στο χώμα. Από το αίμα που έπεφτε γεννήθηκαν οι Σειρήνες. Ο Αχελώος για να πάρει πίσω το κέρατο έδωσε σαν αντάλλαγμα στον Ηρακλή το κέρας της Αμάλθειας, που ήταν πηγή αφθονίας και γονιμότητας.
Υπάρχει κι ένας μύθος για τις Εχινάδες. Σύμφωνα με αυτόν,  οι Εχινάδες ήταν κάποτε Νύμφες, που δυστυχώς ξέχασαν να τιμήσουν το θεό Αχελώο. Τότε αυτός θύμωσε και τις μεταμόρφωσεσε νησιά.

Εύηνος

Ποταμός του νομού Αιτωλοακαρνανίας. Ονομάζεται και Φίδαρης και αποτελεί ένα από τα "θρυλικά" ποτάμια της Αιτωλοακαρνανίας. Έχει μήκος 80 χλμ. και δέχεται νερά από πλήθος παραποτάμων. Στον Εύηνο σώζονται παλιά πέτρινα γεφύρια, όπως της Αρτοτίβας, της Δορβιτσάς κ.ά.

Στην μυθολογία ο Εύηνος ήταν ποτάμιος θεός, γιος του θεού Άρη και της Δημονίκης. Αρχικά ήταν βασιλιάς της Αιτωλίας. Κόρη του ήταν η Μάρπησσα, που ο Όμηρος την περιγράφει ως"καλλίσφυρο" (λιγναστράγαλη). Όταν η κόρη του μεγάλωσε, πολλοί την ζητούσαν σε γάμο. Ο Εύηνος τους έβαζε μια σκληρή δοκιμασία. Για να παντρευτεί κάποιος την Μάρπησσα έπρεπε να νικήσει τον βασιλιά σε αρματοδρομία. Όσοι έχαναν, αποκεφαλίζονταν και τα κεφάλια τους τοποθετούνταν ως στολίδι στο ναό του Ποσειδώνα. Ο Ίδας, δασκαλεμένος από τον Ποσειδώνα, απήγαγε την Μάρπησσα με ένα  άρμα με φτεροπόδαρα άλογα. Ο Εύηνος τον κυνήγησε αλλά δεν κατάφερε να τον πιάσει. Απελπισμένος και οργισμένος, έσφαξε τα άλογα του κι έπεσε στα νερά του ποταμού, που από τότε ονομάστηκε Εύηνος.

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΜΑΡΤΙΟΥ

Παροιμίες Μαρτίου

---

Καλό μήνα! Ο Μάρτης είναι ένας μήνας με πολλές παροιμίες κυρίως λόγω του άστατου καιρού του.

Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης.

Μάρτης είναι χάδια κάνει, πότε κλαίει και πότε γελάει.

«Τον Μάρτη χιόνι βούτυρο, 
μα σαν παγώσει μάρμαρο.»

«Aκόμη και στις δεκαοχτώ 
έχει το μάτι του ανοιχτό.» 

«Aκόμη στις δεκαοχτώ, 
ψοφάει η πέρδικα στ' αυγό.
Λένε και στις τριάντα, 
μα δεν ηξεύρω γιάντα.» 

«Το Μάρτη φύλα(ξε) άχερα,
μη χάσεις το ζευγάρι.»

«Τσοπάνη μου την κάπα σου,
το Μάρτη φύλαγε την.»

«Όλες του Μάρτη φύλαγε και τ' Απριλίου τις δώδεκα,
ότι ακόμη και στις δεκαοχτώ πέρδικα ψόφησε στ' αβγό.»

«Ο Αύγουστος για τα πανιά κι ο Μάρτης για τα ξύλα.»

«Mάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης.
Και σαν τύχει και θυμώσει, μες στο χιόνι θα μας χώσει.»

«Tο Mάρτη ξύλα φύλαγε, 
μην κάψεις τα παλούκια.» 

«Στων αμαρτωλών τη χώρα, 
το Mαρτάπριλο χιονίζει.» 

Σε κάποιες παροιμίες του μήνα, φαίνεται η επιθυμία των γεωργών να βρέξει τον Μάρτιο:

«Μάρτης έβρεχε, 
θεριστής χαιρότανε.» 

«Μάρτης βρέχει; 
Ποτέ μην πάψει.»

«Κάλλιο Μάρτης στις γωνιές, 
παρά Μάρτης στις αυλές»

«Κάλλιο Μάρτης καρβουνιάρης, 
παρά Μάρτης λιοπυριάρης.» 

«Μάρτης βροχερός, 
θεριστής κουραστικός.»

«Μάρτης κλαψής, 
θεριστής χαρούμενος.»

«Βροντή Μαρτιού, 
φίλεμα με καρύδια.»

«Μάρτης πουκαμισάς, 
δεν σου δίνει να μασάς.» 

«Mάρτης άβροχος,
μούστος άμετρος.» 

«Aν κάνει ο Mάρτης δυο νερά κι ο Aπρίλης πέντε - δέκα, 
να δεις το κοντοκρίθαρο πως στρίβει το μουστάκι, 
να δεις και τις αρχόντισσες πως ψιλοκλεισιρίζουν, 
να δεις και τη φτωχολογιά πως ψιλοκοσκινάει.» 

«Σαν ρίξει ο Μάρτης μια βροχή κι Απρίλης άλλη μία, 
να δεις κουλούρες στρογγυλές και πίττες σαν αλώνι.»

«Σαν ρίξει ο Μάρτης δυο νερά κι Απρίλης άλλο ένα 
χαράς σ' εκείνο το ζευγά που ‘χει πολλά σπαρμένα.»

Οι μεταβολές του καιρό τον μήνα αυτό είναι απότομες και ξαφνικές. Αυτό το γεγονός έχει σχολιαστεί και από τις παροιμίες:

«Ο Μάρτης το πρωί το ψόφησε, 
και το βράδυ το βρόμισε.»

«Ο Μάρτης ο πεντάγνωμος, 
πέντε φορές εχιόνισε, 
και πάλι το μετάνιωσε, 
πως δεν εξαναχιόνισε»

«O Μάρτης ο κλαψόγελος» 

«O Mάρτης το πρωί χιόνισε, 
κι ο γάιδαρος ψόφησε (από το κρύο). 
Το μεσημέρι βρώμισε (από τη ζέστη), 
και το βράδυ τον πήρε το ποτάμι (από τη βροχή).» 

«Του Mάρτη του αρέσει,
να είναι πάντα στο διπλό, 
μια στις δέκα να έχει ήλιο, 
και τις άλλες ξυλιασμό.»

Κάποιες παροιμίες θέλουν τον Μάρτιο να ξεκινά το καλοκαίρι και η ζέστη:

«Από Μαρτιού πουκάμισο, 
κι απ' Αύγουστο σεγκούνι.»

«Ο Μάρτης έχει τ' όνομα, 
κι ο Απρίλης τα λουλούδια»

Για την εαρινή ισημερία στις 21 Μαρτίου υπάρχει η παροιμία:

«Του Μάρτη και του Τρυγητή ίσα τα ημερόνυχτια»

Κάποιες παροιμίες αναφέρονται στον ήλιο του Μαρτίου:

«Του Μάρτη ο ήλιος βάφει, 
και πέντε μήνες δεν ξεβάφει.»

«Ο ήλιος του Μαρτιού, 
τρυπάει κέρατο βοδιού.»

«Ο καλός Μάρτης στα κάρβουνα, 
κι' ο κακός στον ήλιο.» 

«Του Μάρτη οι αυγές με κάψανε, 
του Μάη τα μεσημέρια.»

«Οπόχει κόρην ακριβή, 
το Μάρτη ήλιος μην τη δει». 

Και φυσικά η πιο γνωστή παροιμία του μήνα:

«Λείπει ο Μάρτης από τη Σαρακοστή;»